Ukuhlinzeka ukufuya, ukubonisa kanye nokusebenzisa okofuzo kwezilwane ezingaphezu kwezinye ukuze kwenziwe ngcono ukukhiqizwa nokwenza kwezilwane ngothando lweRiphabhuliki; kanye nokuhlinzela ngezindaba ezihlangene kanye nakho.
lo Mthetho' ufaka imiyalelo; kanye nesigaba udokotela wezilwane' usho umuntu ozibhalisile ngokulandela umthetho Wobungcweti bodokotela bezilwane kanye Nabokulinganisa Nodokotela bezilwane, ka-1982 (Umthetho we-19 ka-1982), ukulungiselela Nodokotela bezilwane njengoba kuchazwe esigabeni so-1 Somthetho.
Lo mthetho uzakusetshenziswa ngokuphathelene nanoma yiluphi uhlobo lwesilwane, noma isilwane sozalo olucacile salolo hlobo lwesilwane njengoba Ungqongqoshe ngokubeka isaziso kuGazethi angamemezela ukuthi isilwane ngenhloso yalo Mthetho.
Ngokuphathelene nohlobo olusha lwesilwane noma inzalo entsha yalolu hlobo lwesilwane okumele singeniswe ezweni noma sifuywe kuRiphabhuliki, Ungqongqoshe uzakwenza isimemezelo emuva kokubheka isicelo, aphinde anake umthetho wamazwe ngamazwe bese kuthi emuva kokuphawula okutholiwe ukuphendula isimemo sobhalisayo kubantu abanothando ukuthi baphawule ngesimemezelo esiphakanyisiwe esishicilelwe ku-Gazethi okungenani izinsuku eziyi-30 ngaphambi kwesimemezelo esinjalo.
Izinhlobo ezihlukile zezilwane noma zozalo lwalolu hlobo lwezilwane kungamemezelwa kanje ngazo ngokuphathelene nemibandela yalo Mthetho: Uma nje isilwane noma okokwenza kwamajini njengoba kuphatheka esigabeni se-17 kuzakumemezelwa kuphela emva kwesicelo esibhalelwe UNgqongqoshe yinhlangano yemfuyo yezilwane efanele.
a kundawo eyodwa noma eziningi zeRiphabhuliki; noma b kulizwe elilodwa noma amaningi acacisiwe.
Ungqongqoshe uzawukhetha i-ofisa kuMnyango, oneziqu zemfundo ephakeme ezifanele kumklhakah wokwenza kangcono izilwane, Njengobhaliusayo Wokwenza Kangcono Izilwane, ozawusebenzisa amandla bese enza nemisebenzi akhethelwe yona noma ethwaliswa obhalisayo ngaphansi kwalo Mthetho.
a Obhalisayo anganikezela amandla noma imisebenzi ephathekayo esigabeni esingaphansi kweso-1 ngokubhalela i-ofisa oneziqu ezifanele kanye namakhono, noma anganikeza amandla noma alayeze I-ofisa enje ngokuyibhalela ukuthi isebenzise amandla anjena noma yenze imisebenzi enjena.
c Noma yisiphi isinqumo esenziwe noma umyalo onikezwe yi-ofisa ephathekayo esiqephini- a singahoxiswa noma siguqulwe ngobhalisayo, kanti futhi njengokunikezwe ngobhalisiwayo kuze kuhoxiswe noma kuguqulwe ngaphandle kwezinhloso zalesi siqephu.
Amandla okusebenzisa ukubona kobhalisayo a Noma yimaphi amandla obuhlakani anikezwa obhalisayo ngokulandela lo Mthetho, ngaphandle kwalezo ezinikezwe yisigaba se-16 noma-17, azisozwe zasetshenziswa nguye ukubandlulula noma yimuphi ofake isicelo noma omunye nje umuntu obonakala kobhalisayo njengonothando, ngaphandle kokunikeza ofaka isicelo onjalo noma loyo muntu ithuba lokuba alalelwe ngaphakathi kwesikhathi esinje njengoba kungabekwa noma, uma ngabe isikhathi asibekiwe, ngaphakathi kwesikhathi esifanelekile njengoba kuzoboniswa ngobhalisayo.
b Ofaka isicelo noma omunye umuntu ophathekayo esiqephini-a angayeka leli lungelo lokuba alalelwe.
Uma nje ngokulandela lo Mthetho isikhathi sicacisiwe ngaphakathi kwaso okuzokwenziwa yinoma yimuphi umthetho noma yinoma yikuphi kumele kwenziwe, obhalisayo angakwazi, kuye ngokombandela wesigaba se-16, ukwelula isikhathi esinje ngaphambi noma ngemuva kokuphela kwaso.
Obhalisayo uzawugcina irejista yabaqoqi besidoda, abamithisayo, abaqoqi bemibungu, abadlulisi bemibungu, abaphatheli bokungenisa ezweni, izikhungo, izilwane ezingabaphi, imiphakathi yabafuyi bezilwane kanye neziphathimandla ezibhalisayo ezibhalisiwe noma ezivunyiwe kanye nokuthi imininingwane ebekiwe mayelana nalaba baqoqi sidoda, abamithisayo, abaqoqi bemibungu, abadlulisi bemibungu, abaphatheli bokungenisa ezweni, izikhungo, izilwane ezingabaphi, imiphakathi yabafuyi bezilwane kanye neziphathimandla ezibhalisayo zizawubhaliswa.
Irejista kuzawuthi emva kokukhokha izindleko ezibekiwe, ivulwe ukuze ihlolwe ehhovisi lobhalisayo ngezikhathi zokusebenza kwehhovisi.
Obhalisayo uzawunikeza yinoma yimuphi umuntu, uma ecela kanye nangemva kokukhokha izinkokhelo ezibekiwe, ngekhophi yanoma yimiphi imininingwane ebhaliswe kurejista noma isitifiketi esiphathelene naloko.
Irejista izawuba wubufakazi obuyiqiniso prima facie kwazo zonke izindaba eziqondiswe noma ezinikezwa amandla yilo Mthetho okumele zibhaliswe ngaphakathi kwayo.
Isitifiketi esishoyo ukuthi sisayinwe ngobhalisayo kuze kube nomphumela wokuthi ukungeniswa kurejista akukenziwa noma ukuthi noma yiyiphi enye into enikezwe amandla yilo Mthetho ukuthi yenziwe, yenziwe noma ayikenziwa izawuba wubufakazi obungaba yiqiniso prima facie bezindaba ezicacisiwe kusitifiketi esinjena.
Ikhophi yokufakwe ngaphakathi kwerejista noma isiqeshana esivela kurejista, esishoyo ukuthi siqinisekiswe ngobhalisayo, sizawuthathwa njengobufakazi kunoma yiyiphi inkantolo yomthetho ngaphandle kobufakazi obuqhubekayo noma ukukhiqizwa kokwasekuqaleni.
b engumfuyi okethwe ngobhalisayo ngaleyo nhloso uye waqiniskisa efomini elibekwa ngobhalisayo ukuthi umqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa imibungu kanye nodlulisa imibungu kuye ngesehlakalo ngasinye, unako ukuya ngombono wakhe, ulwazi olwanele olusetshenziswayo nolukhulunywayo lwendlela ngokuphathelene nokuqoqa isidoda, isidoda noma ngokuphathelene nokuqoqa imibungu, imibungu noma imbewu yesifazane eqoqiwe, yahlolwa, yasetshenziswa, yapakishwa noma yagcinwa ngokulandela umthetho, kanye nokuthi ezilwaneni, ngokuphathelene nomqoqi wesidoda, omithisa imibungu noma oqoqa imibungu, kungenzeka ukuthi imithiswe ngokwenziwa noma, ngokuphathelene nomqoqi wemibungu noma odlulisa imibungu, ingeniswe ngembewu yesifazane noma umbungu; kanye c nokuhambisana nezidingo ezinye ezinje okungenzeka ukuthi zibekiwe.
umphatheli wokungenisa ezweni kumele abhaliswe ngokunjalo uma ethatha isinqumo ngokubhalela obhalisayo ukuthi uzosebenzisa amalabhorothri kanye namalungelo okususa intelo ngokulandela izidingo ezibekiwe zako konke kokwenza kwamajini okungeniswa nguye ezweni noma akungenisela omunye umuntu.
b abasebenzisi bezobuchwepheshe endaweni enjena, ngokuphathelene nokunakekelwa kwezilwane ezigcinwa lapho, kaye nokuqoqa, ukuhlola, ukusebenzisa, ukupakisha, ukulebhula kanye nokugcinwa kokokwenza kwamajini, kubhekwa kuphinde kuphathwe ngumuntu olandela izidingo ezibekiwe; kanye c nokuthi indawo enjena kumele ilandele izidingo ezinje njengoba kungenzeka ukuthi zibekiwe.
b isilwane ezinje silandela ezinye izidingo ezibekiwe ezinje.
i indawo ibhaliswe njengesikhungo; noma ii isilwane sivunywe njengesilwane esiwumuphi wezokwenza kwamajini, kumele afake isicelo efomini azolinikezwa ngobhalisayo kanye nangendlela ebekiwe, bese kuthi isicelo esinjalo kumele sihambisane inkokhelo ebekiwe yokufaka isicelo yohlobo lokuzibhalisa noma ukuvunyelwa okuphathekayo.
Iqembu labantu abafisa ukuzibhalisa njengomphakathi wokufuya isilwane kumele bafake isicelo kobhalisayo ngefomu abazolinikezwa ngobhalisayo kanye nangendlela ebekiwe, futhi isicelo esinje kumele size nomthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane, kanye nenkokhelo yokufaka isicelo.
Umphakathi wabafuyi bezilwane noma iqembu lomphakathi wokufuya izilwane elifuna ukuzibhalisa njengesiphathimandla esibhalisiwe kumele lifake isicelo kobhalisayo ngefomu elinikezwa ngobhalisayo ngendlela efanele, futhi isicelo esinje sizawuhambisana nomthethosisekelo weziphathimandla esirejistayo, kanye nenkokhelo yesicelo ebekiwe.
Obhalisayo kumele abheke isicelo esenziwe ngokulandela isigaba esingaphansi kuka- 1, 2 noma 3, futhi angenza noma yikuphi ukufunisisa ngokuphathelene naloku akubona yena kunesidingo.
Uma obhalisayo enqaba ukukunikeza isicelo esenziwe ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-1, 2 noma 3, uzakwazisa ofake isicelo ngokumbhalela ngesinqumo sakhe kanye nezizathu okusekelwe ngazo.
a bhalisa ocelayo njengomqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa umbungu, odlulisa umbungu noma umphatheli ongenisa ezweni. Kuye ngesehlakalo ngasinye, bese enikeza isitifiketi sokurejista kuye; noma b bhalisa indawo njengesikhungo bese enikeza ocelayo isitifiketi sokurejista; noma c nikeza isicelo ukuba sivunyelwe ngokuphathelene nesilwane esithile esingumuphi bese enikeza isitifiketi sokuvunyelwa kofake isicelo ngokuphathelene nokuvunyelwa okunjalo, bese erekhoda imininingwane efanele ebekiwe kurejista.
c kungesehlakalo sokurejista kokuqala kuphela lapho wethula isaziso ngaphakathi kweGazethi yokurejista yomphakathi wokufuiya izilwane noma isiphathimandla sokurejista, kuye ngesehlakalo ngasinye, nangosuku ukurejista okuphathekayo okuzokube kuqinisiwe futhi uzakwazisa Ubhalisa Izinkampani ngaloko, okuzakuthi ngokushesha okukhulu emva kwalolu suku arekhode igama lomphakathi wabafuyi bezilwane noma isiphathimandla esirejistayo, ngokuhambisana nesehlakalo ngasinye, kurejista yezinkampani ephathwa ngokulandela uMthetho Wezinkampani ka-1973Umthetho wama-61 ka-1973.
Ukubhaliswa komuntu njengomqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa umbungu, odlulisa umbungu noma umphatheli ongenisa ezweni, noma kwendawo njengesikhungo, noma umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esirejistisayo, noma ukuvunyelwa kwesilwane njengesilwane esingumuphi kuhambisana nemibandela yalo Mthetho kanye nezimo ezibekiwe.
b Ngokulandela isiqephu - c, imibandela Yomthetho wezinkampani, ka-1973Umthetho 61 ka-1973, awuhambisani nomphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esirejistayo.
c UNgqongqoshe ngesaziso kuGazethi wazisa nom, a yimiphi imibandela Yomthetho Wezinkampani, ka-973, ohambisana nemibandela yoMthetho ngokungaguquki, efanela imiphakathi efuya izilwane noma isiphathimandla esirejistayo, nezinguquko ezinjalo okungenzeka zibekwe kusaziso, nezingahoxiswa noma isaziso esinjalo siguqulwe.
Ukurejista noma ukuvunyelwa ngokulandela isigaba se-8 6 ngaphandle kwezehlakalo lapho kupheliswe ngaphambilini, ngokulandela isigaba se-10, kuzawuqiniswa ukusukela ngosuku lokunikezwa isitifiketi kuze kube usuku esiphela ngalo olucacisiwe ngaphezu kwaso, bese kuthi emva kwaloko sikwazi ukuvuselelwa ngezinkathi ezithile.
a Umuntu onikezwe isitifiketi ngokulandela isigaba se-8 6, angafaka isicelo kobhalisayo ukuvuselela ukurejista noma ukuvunyelwa okuphathekayo ngaphakathi kwesikhathi esibekiwe kanye nangendlela ebekiwe, futhi ukufaka isicelo okunje kuzawuhambisana nenkokhelo yokuvuselela yokurejisat noma ukuvunyelwa okuphathekayo, kanye futhi nolwazi nopma imibhalo ebekiwe noma edingwa ngobhalisayo.
c Imvuselelo enikeze ngokulandela isigaba b ngokulandela ukupheliswa kwangaphambilini ngokulandela lomthetho, kuzawuqiniswa ngesikhathi esibekiwe, futhi isicelo sokuthi kuphinde kuvuselelwe sizakwenziwa ngaphakathi kwesikhathi esibekiwe ngokulandela imibandela yesiqephu a, esifundwa nesiqephu b.
d Obhalisayo akasoze abheka isicelo sokuvuselela ukurejistwa noma ukuvunyelwa okutholakele emva kosuku lako lokuphelelwa yisikhathi ngaphandle kokuthi isicelo esinje sitholwe ngaphakathi kwezinsuku ezingama-90 emva kosuku lokuphela futhi izindleko ezengeziwe ezibekiwe zikhokhiwe.
Uma obhalisayo ephelisa ukuzibhalisa njengomqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa umbungu, odlulisa umbungu noma umphatheli ongenisa ezweni noma wendawo njengesikhungo, noma ehoxisa ukuvunyelwa kwezilwane, yena ngokubhalela uzakwazisa umuntu ngesitifiketi esiphathekayo asinikezwa ngokweseka ngezimo okusekelwe kuzo.
Uma obhalisayo enesesekelo sokuphelisa ukubhaliswa kweqembu labantu njengomphakathi wokufuya izilwane, noma womphakathi ofuya izilwane noma weqembu lemiphakathi efuya izilwane njengesiphathimandla esirejistiwayo, uzawu faka isikhalazo kuNgqongqoshe ngokulandela imibandela yesigaba sama-22.
a uhlobo lwesilwane noma imfuyo ecacisiwe yalolu hlobo lwesilwane iqembu labantu elinje elinokunaka kwalo yaziswe ngokulandela isigaba se-2 sokuba yisilwane ngenhloso yalo Mthetho.
ngendlela umthethosisekelo ongaguqulwa ngayo; kanye d iqembu elinjena labantu abalandela lezi zidingo njengoba kungenzeka ukuthi zibekiwe.
futhi c imiphakathi yokufuya izilwane enje noma iqembu lemiphakathi yokufuya izilwane ilandela izidingo ezinje njengoba kungenzeka ukuthi zibekiwe.
Umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esizibhalisile sizakwenza umbandela kumthethosisekelo wayo ngendlela umthethosisekelo ozawuguqulwa ngayo: Uma nje izinguquko ezinjena zingeke zibe nokuphambene nemibandela yalo Mthetho noma nomthethosiseskelo wesiphathimandla esibhalisayo esifanele.
Inani lamakhophi njengoba lizobekwa kukuguqulwa ngakunye noma kokuguqulwa kumele kunikezelwe kobhalisayo ngaphakathi kwezinsuku ezingama-30 emva kokuthi ukuguqula kuvunywe ngumhlangano jikelele wonyaka ngonyaka.
Uma obhalisayo enombono wokuthi loku kuguqulwa kuphambene nemibandela yalo Mythetho, uzakwazisa umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo, ngesehlakalo ngasinye, ngaphakathi kwezinsuku ezingama-30 ngokuwubhalela kanye nezizathu isinqumo esekwe phezu kwaso okuyothi lapho ukuguqulwa kufane nokungeziwanga.
b okokwenza kwamajini okungeniswa ezweni kwenzelwa omunye umuntu ngaphandle kokuthi lowo muntu ebhaliswe njengomphatheli wokungenisa ezweni ngokulandela isigaba se-8.
Uma umuntu ebhaliswe njengomqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa umbungu noma odlulisa umbungu ngokulandela isigaba se-8, amithise ngokwenziwayo isilwane noma adlulise imbewu yowesifazane noma imibungu esilwaneni sensikazi, yena uzawunikeza umnikazi wesilwane esinje issitifiketi esiqukethe imininingwane ebekiwe.
Akekho umuntu ozawuthengisa okokwenza kwamajini okungeniswa KuRiphabhuliki ngaphandle kokuthi okokwenza kwamajini kuhambisana nobufakazi obubhaliwe obubekiwe.
Akekho umuntu ophathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1 ozawukhangisa ukuthi uzalo oluzoba khona ekusetshenzisweni kokokwenza kwamajini okunje ozakurekhoda noma abahalise ngokuphathelene nanoma yimaphi amazinga emfuyo, ngaphandle kokuthi umphakathi wabafuyi bezilwane ophathelene nezilwane lezi inzalo etholakele ingeyawo, inikeza imvume yanmgaphambilini ngokbhala ukuthi okokwenza kwamajini okunje kuqokelelwe encwadini yezilwane yamasitadi yemfuyo ecacile kanti futhi inzalo etholakalayo enjena ingafaneleka ukurekhodwa noma ukubhaliswa encwadini yomhlambi egcinwa isiphathimandla esibhalisayo yalolo hlobo lwesilwane noma imfuyo ecacisiwe yohlobo olunje lwesilwane.
b akhangise ukuthi yena uqhubekisa, ukufuya, ukurekhoda noma ukurejista, ukwenza ngcono okwamajini kanye nokusebenzisa uhlobo lwesilwane noma isilwane semfuyo ecacile yohlobo lwesilwane olunjalo; noma c ukuthola nokusebenzisa amazinga okufuya noma aphakamise ukurekhodwa noma ukubhalisa kwesilwane lwemfuyo ecacile yesilwaneefuyiwe noma engeniswe kuRiphabhuliki kanye nesiphathimandla sokubhalisa, ngaphandle kokuthi yena urejistile njenomphakathi wabafuyi besilwane ngokulandela isigaba se-8.
b ukunikeza isitifiketi sokurekhoda isilwane esifuyiwe noma esingeniswe ngaphakathi kuRephabhuliki; noma c Ukunikezwa kwesitifiketi ngokuphathelene nemininingwane yohlobo lwesilwane olufuyiwe eRephabhulikini noma olungeniswe ezweni, ngaphandle kokuthi ebhaliswe njengesiphathimandla sokubhalisa ngokulandela isigaba se-8.
a Isitifiketi esiphathekayo esigabeni esingaphansi kwese-2 a noma b esizawunikezwa kuphela uma isiphathimandla esibhalisayo esiphathekayo sizibhalisile sibhalisela ofuya isilwane esiphathekayo kusiqalo nopma isijobelelo ukubopnisa izilwane ezifuywe nguye, nenhlangano efakwe kunkontileka nguMnyango ukusebenza ukubhalisa oikuhlanganisayo kanye nohlelo lolwazi lwamajini.
b Isiqalo noma isijobelelo esifana nalesi sizawubhaliswa ngaphansi kwezimo kanye nangasemuva kokukhokhelwa kwezindleko njengoba zibekwe yionhlangano ephathekayo esigabeni a, bese ukubhaliswa kwesiqalo nesijobelelo kuzawugcinwa esikhathini sokukhokha izindleko nangaphansi kwezimo ezitholiwe futhi inhlangano enje izakunikeza isitifiketi ngokuphathelene nokubhalisa ngakunye okunje.
c Isiqalo noma isijobelelo esibhalisiwe ngokuthanda umuntu akusoze kwasetshenziswa ngomunye umuntu njengesiqalo noma isijobelelo noma nganoma yiyiphi enye indlela ukubonisa isilwane esifuywe ngomunye umuntu onje.
a vimbela umfuyi wesilwane esingabhalisiwe noma esingarekhodiwe yisiphathimandla esibhalisayo ukunikeza imininingwane yohlobo lwesilwane esinje ngokubhala noma ngenye indlela; noma b kuvimbele noma yimuphi omunye umuntu ukunikeza imininingwane yohlobo lwesilwane esichazwe yisitifiketi sokubhalisa noma ukurekhodwa kwaso ngokubhala noma ngenye indlela.
a isilwane ngenhloso yokurekhoda noma ukubhalisa isilwane esinje ngokulandela noma yimaphi amazinga okufuya; noma b okokwenza kwamajini ngenhloso yokukurekhoda noma ukubhalisa inzalo ezotholwa kokokwenza kwamajini ngokuphathelene nanoma yimaphi amazinga okufuya, ngaphandle kokuthi ukungenisa ezweni okunje kuvunyelwe ngobhalisayo ngokubhala.
Noma yimuphi umuntu ofisa ukuthola ubuphathimandla obushiwo esigabeni esingaphansi ku-1, uzawufaka isicelo kobhalisayo ngendlela ebekiwe kanye nangendlela ebekwe ngobhalisayo futhi akhokhe izindleko zokucela ezibekiwe nangendlela ebekliwe.
a Obhalisayo uzawuthatha isicelo esinje ngokweseka ngamazinga okufuya anawo abekwe ngokulandela umthethosisekelo womphakathi wabafuyo bezilwane ophathekayo ngokuhambisana nohlobo lwesilwane okuwukuthi isilwane esinjalo noma okokwenza kwamajini emiselwe ukungeniswa ezweni, ibe ngeyakhona.
b Umphakathi wokufuya izilwane ophathekayo uzakunikeza obhalisayo ngokumbhalela ngamazinga okufuya aphathekayo esiqephini-a, ngokuguqulwa okwenziwa kaningana, kanye futhi nangolwazi oluphathelene nokuba klhona kokwazi ukwenza okusezingeni eliphansi noma ukukhubazeka okuvela kubazali besilwane esingaphandle kweRiphabhuliki lapho okokwenza kwamajini okuvela khona.
c Uma obhalisayo enombono wokuthi amazinga okufuya awaphambani nombandela walo Mthetho noma nokuthi ayifanelanga ngezizathu ezinye noma ezithile, yena angabhekisa kumazinga anjena kumphakathio wokufuya izilwane ephathelene nesicelo esibhaliwe ukwenza isiphakamiso ngokuphathelene naloku ngokweseka ngokubekwe ngaphakathi kwesicelo.
a Yena uzawunikeza imvume yokungenisa okuphathekayo ngokubhala bese ethumela ikhophi lemvume eliphathekayo esigabeni esingaphansi ku-1 kumphakathi wokufuya izilwane kanye nesiphathimandla esibhalisayo esiphathekayo; noma b Imvume ephathekayo esiqephini - a izawubhekana nezimo ezibekiwe noma, kuye ngokuthi loku akuphikisani nezimo noma imibandela yalo mthetho, izimo ezinje zingabekwa ngobhalisayo.
Isimo esiphathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 4 b singafaka isidingo ngokuphathelene nezinga laloko.
Uma obhalisayo enqaba isicelo esinje, yena kumele azise ofake isicelo ngokumbhalela ngesinqumo sakhe kanye nezizathu esisekelwe phezu kwaso.
Imvume ngokuphgathelene nalesi sigaba ayisoze yaxolela umutu onikezwe imvume kumibandela yanoma yimiphi imithetho ngokuphathelene nokungenisa noma yini ngaphakathi kuRiphabhuliki.
bb enikeze ulwazi ngokuphathelene noma ngokuhambisana nesicelo sakhe sokungenisa ezweni isilwane esinje noma okokwenza kwamajini kobhalisayo okungelona iqiniso ngokuphathelene nanoma yikuphi kokwenza; noma cc eqe noma wehluleka ukulandela isimo esithile ngokuphathelene naye ngaphansi kwalesi sigaba esinikeza imvume yokungenisa noma yisiphi isilwane esinje noma okokwenza kwamajini; noma ii obhalisayo unombono nganoma yisiphi isikhathi wokuthi isilwane noma okokwenza kwamajini, umuntu anemvume yokukungenisa ezweni ngaphansi kwalesi sigaba, kunokulimaza ukwenza kangcono izilwane kuRiphabhuliki, obhalisayo angakwazi, noma ngabe esebekwe icala noma cha ngokulandela lo Mthetho maqondana nomuntu onjena, amyalele ngesaziso esibhaliwe ukuthi abulale noma asuse kuRiphabhuliki isilwane noma okokwenza kwamajini okunje ngaphambi kosuku olucacisiwe ngezindleko ezizokhokhelwa nguye.
b Uma isilwane noma okokwenza kwamajini okunjena kungabulalwanga noma kwasuswa kuRiphabhuliki ngaphambi kosuku oluphathekayo esiqephini-a, isilwane esinje noma okokwenza kwamajini kuzawunikezwa Umbuso futhi kuzawubulalwa noma kubhekanwe nako ngenye indlela ezakubekwa ngobhalisayo.
c Izindleko Umbuso ozobhekana nazo ekubulaleni noma ekulahleni isilwane noma okokwenza kwamajini ngokulandela isqephu-b, kungafunwa kumuntu ophathekayo esiqephini- a.
Akekho umuntu ozawukhipha kuRiphabhuliki isilwane noma okokwenza kwamajini kokobuhlanga bomhlaba ngaphandle kokuthi ukukhipha ezweni okunje kunikezwe imvume ngobhalisayo ngokubhala.
b ukuthengiswa kwesilwane noma okokwenza kwamajini; noma c ukwethulwa kokuqoqa kwesidoda, ukuqoqwa kombungu, ukubelethisa ngokwenziwa, noma ukudlulisa imbewu yowesifazane noma imibungu kuzilwane zensikazi ezamukelayo, noma ukubanga noma ukuvumela isiklhangisi esinje ukuba sishicilelwe noma sisabalaliswe.
Uma umuntu, ngaphandle komuntu okhangisa ngemininingwane yohlobo noma yokwenza ngemfanelo kwesilwane, ethengisa isilwane noma okokwenza kwamajini kwaso noma eqokelela isidoda, eqoqa umbungu, ukubelethisa okwenziwayo noma edlulisa imbewu yowesifazane noma imibungu kusilwane noma izilwane zezinsikazi ezamukelayo, isikhangis esingamanga esiphathelene nazo, uzawubekwa icala lokweqa umthetho osesigabeni esingaphansi kwe-1, kuzawuba ukuzivikela okwanele uma enobufakazi bokuthi wayengazi noma akalindelekile ukuthi kungenzeka ukuthi uyazi ukuthi isikhangisi sasingamanga noma sasiholela ophathe ngandlela thize, ngaphandle kokuthi kufakazelwe ukuthi obekwa icala wehluleka ngenkathi ephoqelelwa ngobhalisayo noma iphoyisa lomthetho ukunikeza igama kanye nekheli laloyo muntu okwakukhingiselwa noma kusabaliselwa yena.
Akekho umuntu ozawuvezela omunye ulwazi olutholwe nguye ngenklathi enza imisebenzi ngokulandela lo Mthetho, noma umthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane, noma umthethosisekelo wesiphathimandla esibhalisayo futhi esiphathelene nebhizinisi noma izindaba zomunye umuntu, ngaphandle kwemvume ebhaliwe yomuntu onjalo, ngaphandle nje uma loku kudingwa yinoma yiyiphi inkantolo yomthetho noma ngaphansi kwanoma yimuphi umthetho.
UNgqongqoshe angakwazi ngesaziso kuGazethi, ukumisa isikimu sokuhlola nokunikeza izitifiketi zokwenza ngemfanelo kwezilwane noma uhlobo klwemfuyo olucacisiwe kusaziso, ngenjongo yokwenza ngcono amandla okukhiqiza kwamajini ezilwane ezinje: Uma nje ukuhlaziywa kwezinzuzo zezindleko zesikimu esinje kungathwaleka.
Izikimu ezehlukile zingamiselwa izilwane eziyizinhlobo ezehlukile noma izinhlobo zemfuyo yezilwane, futhi izidingo kusikimu sezilwane ezehlukile, zingahluka.
a esikhetha umuntu noma inhlangano ezawusebenzisa amandla ayo bese yenza imisebenzi ebekelwe yona noma ebekwe emahlombe ayo ngokulandela isaziso esishiwo; kanye b nikeza umuntu onjena noma inhlangano amandla okwenza imithetho ngokuxoxisana nezinhlangano ezikukontileka noMnyango ukwenza ukubhalisa okuhlanganisayo kanye nohlelo lolwazi lwamajini, ngaphansi kwalezi zimo njengoba kungabekwa nguNgqongqoshe kusaziso esishiwo.
Obhalisayo uzawunikeza i-ofisa ephathekayo esigabeni se-3 2 a, isitifiketi sokuthi uvunyelwe ukuba asebenze njengomhloli ngokulandela lo Mthetho.
g abamba noma yiliphi inani lezilwane, noma inani lonke, noma ingxenye yokokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile, nopmakwanoma yiyiphi incwadi noma umbhalo.
a Iphepha lokubopha eliphathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 3 lizawunikezwa yijaji Lenkantolo Ephezulu noma ngumantshi onelungelo lo mthetho kuleyo ndawo amagceke aphathekayo akuyo, futhi izakunikezwa kuphela uma ivela kulwazi olungaphansi kwesifungo ukuthi kunezizathu ezizwakalayo zokukholela ukuthi isilwane, okokwenza kwamajini, isisetshenziswa, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile ephathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 3 b or c kungaphezu noma kukhona kulawo magceke, futhi kuzocacisa ukuthi yiziphi zezenzo ezishiwo kuleso sigaba esingaphansi ezingenziwa lapho ngaphansi ngumuntu enikezwe yena.
b Incwadi yokuboshwa enikezwe ngokulandela lesi sigaba izawugcinwa usuku ngosuku futhi izokwenziwa ngomthetho oqinile ngokuphathelene nokuzithoba kanye nokuhlonipha.
b ngesicelo saloyo muntu abonise isitifiketi esiphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-2 kuloyo muntu.
a Isampuli ethethwe ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-3 e izawuthi nje ngokushesha emva kokuba ithethwe, inikezwe umuntu okwazi ukuvivinya, ahlole aphinde ahlaziye leyo sampula.
b Umhloli uzawuthi ngokuhlonipha isampula ngayinye ethethwe, anikeze irasidi yesampula kumuntu onamalungelo okugcina isilwane esinje noma okokwenza kwamajini, ngesicelo saloyo muntu.
a Umhloli ophathekayo angasusa noma yiliphi inani lezilwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile, noma incwadi ethile noma umbhalo obanjwe endaweni, emagcekeni noma ngenkathi uthuthwa lapho ewubambe khona, noma awuyeke lapho, futhi uma ebona kunesidingo, axhume uphawu lokuwazisa noma isili uma ebona kunesidingo phezu kwesilwane, okokwenza kwamajini, okwenziwayo noma into ethile noma isiphathosayo, noma phezu kwencwadi noma umbhalo onjalo.
uma yena enelisekile ukuthi imbangela yokuphathelene nokubamba loko isusiwe ngokwelapha noma ukwenza, phindisela isilwane leso, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile kuloyo muntu okwakuthathwe kuye.
c Uma kungekho ukubekwa icala okuqhubekisiwe ngokuphathelene nesilwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-3 g, noma ngabe kubonakala ukuthi isilwane esinje, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile akudingeki ekuthethweni kwecala ngenhloso yobufakazi noma i-oda yasenkantolo, leso silwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile kuzawubuyiselwa kumuntu okuthathwe kuye.
Uma kufakwa isikhalazo kuNgqongqoshe ukuthi imiphakathi yokufuya izilwane kanye nesiphathimandla esibhalisayo ayikutholanga ngemfanelo noma ayizukwazi ukuthola ngemfanelo izinjongo zokunikeza isitifiketi sokuzibhalisa, yena angathumela isikhalazo esinjena ukuze sibhekwe kukomiti elinamalungu amathathu, ukuya ngombono kaNgqongqoshe elinolwazi lobuciko ngokuphathelene nezikhalazo futhi abamiswe nguNgqongqoshe, omunye wabo azomkhetha njengomgcinisihlalo wekomiti elinjalo.
UNgqongqoshe uzakwazisa umphakathi wokufuya isilwane noma isiphathimandla esibhalisayo cishe inyanga eyodwa ngaphambi kokuqalisa kwecala elinjena ngowubhalela ngesenzo noma ukweqiwa okuzokuba yindaba yokucutshungulwa kanye nosuku ukucubungula okuzoqala ngalo, futhi umphakathi wokufuya isilwane onjena noma isiphathimandla sokubhalisa esizakuba nelungelo lokumelwa ekucubungulweni okunjena wummeli womthetho.
Uma ikomiti eliphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1 lithjola ukuthi umphakathi wabafuyi bezilwane noma isiphathimandla esibhalisayo esiphathekayo asitholanga ngokufanele noma kungenzea ukuthi singatholi ngokufanele izinjongo ezicaciswe kusigaba esingaphansi kwe-1, uNgqongqoshe angakusula ukubhaliswa komphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo noma ayilengise isikhathi esibekwa nguye, lapho amandla omphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo azawulengiswa noma, uma kumiswa ukuzibhalisa, ngokuhambisanayo anikeze amandla okwesikhashana kusiphathimandla esizibhalisayo esiphathekayo noma ngokungsaguquki kwesinye isiphathimandla esizibhalisayo nguNgqongqoshe, kuye ngesehlakalo ngasinye.
Uma umphakathu wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayozithatha isinqumo sokuziphelisa ngokuthanda ngokulandela umthethosisekelo wawo noma uma umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla sokubhalisa sicishwa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-4, umphakathi onjalo wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayo zizawupheliswa, bese kuthi ukusukela ngosuku laloku kusulwa yonke impahla, amacala ezimali, amalungelo kanye nezibopho zomphakathi wokufuya izilwaner onjena noma iziphathimandla ezibhalisayo izawupheliswa njengoba kuzotholakala ngaphakathi komthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esiphathekayo.
a Obhalisayo uzokunikeza isaziso kuGazethi ngokuphathelene nokucishwa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-4 sokubhalisa umphakathi wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayo.
b Obhalisayo uzawusula igama lomphakathi wokufuya izilwane onjena noma isiphathimandla esibhalisayo.
c Obhalisayo uzaokwazi Obhalisa Izinkampani ngaloku kusulwa ngaphezu kwaloko Obhalisa Izinkampani uzosula igama lomphakathi wokufuya izilwane onjena noma isiphathimandla esibhalisayo Kurejista Yezinkampani.
Noma yiliphi ilungu lekomiti ephathekayo esigabeni so-1 ongaqashiwe ngokuphelele Ngumbuso, angakhokhelwa iholo elizovunywa nguNgqongqoshe ngokuvumelana noNgqongqoshe Wezezimali.
Noma yimuphi umuntu uthando lwakhe oluthelelwa yinoma yisiphi isinqumo noma inkomba yobhalisayo ngaphansi kwalo Mthetho, angadlulisa icala ngokuphathelene nalesi sinqumo noma inkomba kwibhodi lokudlulisa icala elimiswe nguMqondisi Jikelele ngenhloso yokudlulisa icala okuphathekayo.
Ukudlulisa icala okuphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1, kuzawufakwa ngendlela ebekiwe esikhathini esibekiwe, kanye nangezindleko ezibekiwe ezizokhokhelwa ukudlulisa icala okunje.
a umuntu omiswe ngolwazi lwakhe lwezomthetho futhi ozawubamba njengomgcinisihlalo webhodi lokudlulisa icala; kanye b nabantu ababili, abanolwazi lobucikogombono ngokuphathelene nokudlulisa amacala ngokombono Womqondisi Jikelele.
Noma yimuphi umuntu onothando oluqondile nolugwegwesayo kumphumela wokudlulisa icala, akasoze amiswa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-1.
Wonke amalungu ebhodi lokudlulisa icala azakwakha ikhoramu emhlanganweni webhodi yokudlulisa icala.
Ukudlulisa icala kuzokulalelwa ngosuku kanye nendawo nesikhathi ezokhethwa ngumgcinisihlalo webhodi lokudlulisa amacala, yena uzokwazisa odlulisa icala nobhalisayo ngokubabhalela ngaloko.
b ukuphatha isifungo sokuvuma nokuqinisekiswa kunoma yimuphi umuntu obizwe njengofakazi ekuthethweni kwecala, kanye c nokubiza noma yimuphi umuntu okhona ekulalelweni kwecala njengofakazi bese embuza imibuzo adinge nokuthi akhiphe umbhalo awuophethe noma awugcinile noma ongaphansi kokuphatha kwakhe.
Inqubo ekulalelweni kokudluliswa kwecala izawubekwa ngumgcinisihlalo.
Odlulisa icala, uma ebonakala ngaphambi kwebhodi lokudlulisa icala ekuthethweni kokudluliswa kwecala, kanye nobhalisayo bangasebenzisa abammelki abasmthethweni.
b lingaqinisekisa, lbeke eceleni noma liguqule isinqumo noma inkomba ngokuphathelene nendaba yokudlulisa icala; kanye c mokwenza I-oda enjena ngokuphathelene naloku ngokubona kwabo ukuthi kufanelekile.
Isinqumo sebhodi lokudlulisa amacala kanye nezizathu zaloko zizawubhalwa phansi bese amakhophi aloko azakinikezwa odlulisa icala kanye nobhalisayo.
Uma ibhodi lokudlulisa icala libekela eceleni noma yisiphi isinqumo noma ukwenza, izindleko ezikhokhwa ngodlulisa icala ngokuphathelene nokudlulisa icala eliphathekayo kuzawubuyiselwa kuye noma uma ibhodi lokudlulisa icala lihlukahisa isinqumo esinje noma ukwenza, lingakwazi ngokubona kwalo ukusho ukuthi inkokhelo yonke noma ingxenye yenkokhelo enjena ngombono walo inikezwe odlulisa icala.
Ilungu lebhodi yokudlulisa icala kanye nanoma yiomuphi omunye umuntu obizelwe enkantolo ngaphansi kwesigaba esingaphansi kwese-7 c ongekho ngaphansi kokuqashwa okuphelele Kombuso, angakhokhelwa iholo elincane kuye ngombono kaNgqongqoshe ngokuvumelana noNgqongqoshe Wezimali.
Umbuso awusoze waxolelwa ekukhokheni noma yiziphio izindleko ezikhokhwa ngokulandela lo Mthetho.
b ukuthengiswa kwesilwane noma okokwenza kwamajini; noma c ukwethulwa kokuqoqa kwesidoda, ukuqoqwa kombungu, ukubelethisa ngokwenziwa, noma ukudlulisa imbewu yowesifazane noma imibungu kuzilwane zensikazi ezamukelayo, noma ukubanga noma ukuvumela isiklhangisi esinje ukuba sishicilelwe noma sisabalaliswe.
Uma umuntu, ngaphandle komuntu okhangisa ngemininingwane yohlobo noma yokwenza ngemfanelo kwesilwane, ethengisa isilwane noma okokwenza kwamajini kwaso noma eqokelela isidoda, eqoqa umbungu, ukubelethisa okwenziwayo noma edlulisa imbewu yowesifazane noma imibungu kusilwane noma izilwane zezinsikazi ezamukelayo, isikhangis esingamanga esiphathelene nazo, uzawubekwa icala lokweqa umthetho osesigabeni esingaphansi kwe-1, kuzawuba ukuzivikela okwanele uma enobufakazi bokuthi wayengazi noma akalindelekile ukuthi kungenzeka ukuthi uyazi ukuthi isikhangisi sasingamanga noma sasiholela ophathe ngandlela thize, ngaphandle kokuthi kufakazelwe ukuthi obekwa icala wehluleka ngenkathi ephoqelelwa ngobhalisayo noma iphoyisa lomthetho ukunikeza igama kanye nekheli laloyo muntu okwakukhingiselwa noma kusabaliselwa yena.
Akekho umuntu ozawuvezela omunye ulwazi olutholwe nguye ngenklathi enza imisebenzi ngokulandela lo Mthetho, noma umthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane, noma umthethosisekelo wesiphathimandla esibhalisayo futhi esiphathelene nebhizinisi noma izindaba zomunye umuntu, ngaphandle kwemvume ebhaliwe yomuntu onjalo, ngaphandle nje uma loku kudingwa yinoma yiyiphi inkantolo yomthetho noma ngaphansi kwanoma yimuphi umthetho.
UNgqongqoshe angakwazi ngesaziso kuGazethi, ukumisa isikimu sokuhlola nokunikeza izitifiketi zokwenza ngemfanelo kwezilwane noma uhlobo klwemfuyo olucacisiwe kusaziso, ngenjongo yokwenza ngcono amandla okukhiqiza kwamajini ezilwane ezinje: Uma nje ukuhlaziywa kwezinzuzo zezindleko zesikimu esinje kungathwaleka.
Izikimu ezehlukile zingamiselwa izilwane eziyizinhlobo ezehlukile noma izinhlobo zemfuyo yezilwane, futhi izidingo kusikimu sezilwane ezehlukile, zingahluka.
a esikhetha umuntu noma inhlangano ezawusebenzisa amandla ayo bese yenza imisebenzi ebekelwe yona noma ebekwe emahlombe ayo ngokulandela isaziso esishiwo; kanye b nikeza umuntu onjena noma inhlangano amandla okwenza imithetho ngokuxoxisana nezinhlangano ezikukontileka noMnyango ukwenza ukubhalisa okuhlanganisayo kanye nohlelo lolwazi lwamajini, ngaphansi kwalezi zimo njengoba kungabekwa nguNgqongqoshe kusaziso esishiwo.
Obhalisayo uzawunikeza i-ofisa ephathekayo esigabeni se-3 2 a, isitifiketi sokuthi uvunyelwe ukuba asebenze njengomhloli ngokulandela lo Mthetho.
m abamba noma yiliphi inani lezilwane, noma inani lonke, noma ingxenye yokokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile, nopmakwanoma yiyiphi incwadi noma umbhalo.
a Iphepha lokubopha eliphathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 3 lizawunikezwa yijaji Lenkantolo Ephezulu noma ngumantshi onelungelo lo mthetho kuleyo ndawo amagceke aphathekayo akuyo, futhi izakunikezwa kuphela uma ivela kulwazi olungaphansi kwesifungo ukuthi kunezizathu ezizwakalayo zokukholela ukuthi isilwane, okokwenza kwamajini, isisetshenziswa, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile ephathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 3 b or c kungaphezu noma kukhona kulawo magceke, futhi kuzocacisa ukuthi yiziphi zezenzo ezishiwo kuleso sigaba esingaphansi ezingenziwa lapho ngaphansi ngumuntu enikezwe yena.
b Incwadi yokuboshwa enikezwe ngokulandela lesi sigaba izawugcinwa usuku ngosuku futhi izokwenziwa ngomthetho oqinile ngokuphathelene nokuzithoba kanye nokuhlonipha.
b ngesicelo saloyo muntu abonise isitifiketi esiphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-2 kuloyo muntu.
a Isampuli ethethwe ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-3 e izawuthi nje ngokushesha emva kokuba ithethwe, inikezwe umuntu okwazi ukuvivinya, ahlole aphinde ahlaziye leyo sampula.
b Umhloli uzawuthi ngokuhlonipha isampula ngayinye ethethwe, anikeze irasidi yesampula kumuntu onamalungelo okugcina isilwane esinje noma okokwenza kwamajini, ngesicelo saloyo muntu.
a Umhloli ophathekayo angasusa noma yiliphi inani lezilwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile, noma incwadi ethile noma umbhalo obanjwe endaweni, emagcekeni noma ngenkathi uthuthwa lapho ewubambe khona, noma awuyeke lapho, futhi uma ebona kunesidingo, axhume uphawu lokuwazisa noma isili uma ebona kunesidingo phezu kwesilwane, okokwenza kwamajini, okwenziwayo noma into ethile noma isiphathosayo, noma phezu kwencwadi noma umbhalo onjalo.
uma yena enelisekile ukuthi imbangela yokuphathelene nokubamba loko isusiwe ngokwelapha noma ukwenza, phindisela isilwane leso, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile kuloyo muntu okwakuthathwe kuye.
c Uma kungekho ukubekwa icala okuqhubekisiwe ngokuphathelene nesilwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-3 g, noma ngabe kubonakala ukuthi isilwane esinje, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile akudingeki ekuthethweni kwecala ngenhloso yobufakazi noma i-oda yasenkantolo, leso silwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile kuzawubuyiselwa kumuntu okuthathwe kuye.
Uma kufakwa isikhalazo kuNgqongqoshe ukuthi imiphakathi yokufuya izilwane kanye nesiphathimandla esibhalisayo ayikutholanga ngemfanelo noma ayizukwazi ukuthola ngemfanelo izinjongo zokunikeza isitifiketi sokuzibhalisa, yena angathumela isikhalazo esinjena ukuze sibhekwe kukomiti elinamalungu amathathu, ukuya ngombono kaNgqongqoshe elinolwazi lobuciko ngokuphathelene nezikhalazo futhi abamiswe nguNgqongqoshe, omunye wabo azomkhetha njengomgcinisihlalo wekomiti elinjalo.
UNgqongqoshe uzakwazisa umphakathi wokufuya isilwane noma isiphathimandla esibhalisayo cishe inyanga eyodwa ngaphambi kokuqalisa kwecala elinjena ngowubhalela ngesenzo noma ukweqiwa okuzokuba yindaba yokucutshungulwa kanye nosuku ukucubungula okuzoqala ngalo, futhi umphakathi wokufuya isilwane onjena noma isiphathimandla sokubhalisa esizakuba nelungelo lokumelwa ekucubungulweni okunjena wummeli womthetho.
Uma ikomiti eliphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1 lithjola ukuthi umphakathi wabafuyi bezilwane noma isiphathimandla esibhalisayo esiphathekayo asitholanga ngokufanele noma kungenzea ukuthi singatholi ngokufanele izinjongo ezicaciswe kusigaba esingaphansi kwe-1, uNgqongqoshe angakusula ukubhaliswa komphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo noma ayilengise isikhathi esibekwa nguye, lapho amandla omphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo azawulengiswa noma, uma kumiswa ukuzibhalisa, ngokuhambisanayo anikeze amandla okwesikhashana kusiphathimandla esizibhalisayo esiphathekayo noma ngokungsaguquki kwesinye isiphathimandla esizibhalisayo nguNgqongqoshe, kuye ngesehlakalo ngasinye.
Uma umphakathu wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayozithatha isinqumo sokuziphelisa ngokuthanda ngokulandela umthethosisekelo wawo noma uma umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla sokubhalisa sicishwa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-4, umphakathi onjalo wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayo zizawupheliswa, bese kuthi ukusukela ngosuku laloku kusulwa yonke impahla, amacala ezimali, amalungelo kanye nezibopho zomphakathi wokufuya izilwaner onjena noma iziphathimandla ezibhalisayo izawupheliswa njengoba kuzotholakala ngaphakathi komthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esiphathekayo.
a Obhalisayo uzokunikeza isaziso kuGazethi ngokuphathelene nokucishwa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-4 sokubhalisa umphakathi wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayo.
b Obhalisayo uzawusula igama lomphakathi wokufuya izilwane onjena noma isiphathimandla esibhalisayo.
c Obhalisayo uzaokwazi Obhalisa Izinkampani ngaloku kusulwa ngaphezu kwaloko Obhalisa Izinkampani uzosula igama lomphakathi wokufuya izilwane onjena noma isiphathimandla esibhalisayo Kurejista Yezinkampani.
Noma yiliphi ilungu lekomiti ephathekayo esigabeni so-1 ongaqashiwe ngokuphelele Ngumbuso, angakhokhelwa iholo elizovunywa nguNgqongqoshe ngokuvumelana noNgqongqoshe Wezezimali.
Noma yimuphi umuntu uthando lwakhe oluthelelwa yinoma yisiphi isinqumo noma inkomba yobhalisayo ngaphansi kwalo Mthetho, angadlulisa icala ngokuphathelene nalesi sinqumo noma inkomba kwibhodi lokudlulisa icala elimiswe nguMqondisi Jikelele ngenhloso yokudlulisa icala okuphathekayo.
Ukudlulisa icala okuphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1, kuzawufakwa ngendlela ebekiwe esikhathini esibekiwe, kanye nangezindleko ezibekiwe ezizokhokhelwa ukudlulisa icala okunje.
a umuntu omiswe ngolwazi lwakhe lwezomthetho futhi ozawubamba njengomgcinisihlalo webhodi lokudlulisa icala; kanye b nabantu ababili, abanolwazi lobucikogombono ngokuphathelene nokudlulisa amacala ngokombono Womqondisi Jikelele.
Noma yimuphi umuntu onothando oluqondile nolugwegwesayo kumphumela wokudlulisa icala, akasoze amiswa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-1.
Wonke amalungu ebhodi lokudlulisa icala azakwakha ikhoramu emhlanganweni webhodi yokudlulisa icala.
Ukudlulisa icala kuzokulalelwa ngosuku kanye nendawo nesikhathi ezokhethwa ngumgcinisihlalo webhodi lokudlulisa amacala, yena uzokwazisa odlulisa icala nobhalisayo ngokubabhalela ngaloko.
b ukuphatha isifungo sokuvuma nokuqinisekiswa kunoma yimuphi umuntu obizwe njengofakazi ekuthethweni kwecala, kanye c nokubiza noma yimuphi umuntu okhona ekulalelweni kwecala njengofakazi bese embuza imibuzo adinge nokuthi akhiphe umbhalo awuophethe noma awugcinile noma ongaphansi kokuphatha kwakhe.
Inqubo ekulalelweni kokudluliswa kwecala izawubekwa ngumgcinisihlalo.
Odlulisa icala, uma ebonakala ngaphambi kwebhodi lokudlulisa icala ekuthethweni kokudluliswa kwecala, kanye nobhalisayo bangasebenzisa abammelki abasmthethweni.
b lingaqinisekisa, lbeke eceleni noma liguqule isinqumo noma inkomba ngokuphathelene nendaba yokudlulisa icala; kanye c mokwenza I-oda enjena ngokuphathelene naloku ngokubona kwabo ukuthi kufanelekile.
Isinqumo sebhodi lokudlulisa amacala kanye nezizathu zaloko zizawubhalwa phansi bese amakhophi aloko azakinikezwa odlulisa icala kanye nobhalisayo.
Uma ibhodi lokudlulisa icala libekela eceleni noma yisiphi isinqumo noma ukwenza, izindleko ezikhokhwa ngodlulisa icala ngokuphathelene nokudlulisa icala eliphathekayo kuzawubuyiselwa kuye noma uma ibhodi lokudlulisa icala lihlukahisa isinqumo esinje noma ukwenza, lingakwazi ngokubona kwalo ukusho ukuthi inkokhelo yonke noma ingxenye yenkokhelo enjena ngombono walo inikezwe odlulisa icala.
Ilungu lebhodi yokudlulisa icala kanye nanoma yiomuphi omunye umuntu obizelwe enkantolo ngaphansi kwesigaba esingaphansi kwese-7 c ongekho ngaphansi kokuqashwa okuphelele Kombuso, angakhokhelwa iholo elincane kuye ngombono kaNgqongqoshe ngokuvumelana noNgqongqoshe Wezimali.
Umbuso awusoze waxolelwa ekukhokheni noma yiziphio izindleko ezikhokhwa ngokulandela lo Mthetho.
Lo mthetho uzakubizwa Umthetho Wokwenza Ngcono Izilwane, ka-1998, futhi uzakusetshenziswa ngosuku oluzobekwa nguMongameli ngesaziso kuGazeth.
Ukuhlinzeka ukufuya, ukubonisa kanye nokusebenzisa okofuzo kwezilwane ezingaphezu kwezinye ukuze kwenziwe ngcono ukukhiqizwa nokwenza kwezilwane ngothando lweRiphabhuliki; kanye nokuhlinzela ngezindaba ezihlangene kanye nakho.
lo Mthetho' ufaka imiyalelo; kanye nesigaba udokotela wezilwane' usho umuntu ozibhalisile ngokulandela umthetho Wobungcweti bodokotela bezilwane kanye Nabokulinganisa Nodokotela bezilwane, ka-1982 (Umthetho we-19 ka-1982), ukulungiselela Nodokotela bezilwane njengoba kuchazwe esigabeni so-1 Somthetho.
Lo mthetho uzakusetshenziswa ngokuphathelene nanoma yiluphi uhlobo lwesilwane, noma isilwane sozalo olucacile salolo hlobo lwesilwane njengoba Ungqongqoshe ngokubeka isaziso kuGazethi angamemezela ukuthi isilwane ngenhloso yalo Mthetho.
Ngokuphathelene nohlobo olusha lwesilwane noma inzalo entsha yalolu hlobo lwesilwane okumele singeniswe ezweni noma sifuywe kuRiphabhuliki, Ungqongqoshe uzakwenza isimemezelo emuva kokubheka isicelo, aphinde anake umthetho wamazwe ngamazwe bese kuthi emuva kokuphawula okutholiwe ukuphendula isimemo sobhalisayo kubantu abanothando ukuthi baphawule ngesimemezelo esiphakanyisiwe esishicilelwe ku-Gazethi okungenani izinsuku eziyi-30 ngaphambi kwesimemezelo esinjalo.
Izinhlobo ezihlukile zezilwane noma zozalo lwalolu hlobo lwezilwane kungamemezelwa kanje ngazo ngokuphathelene nemibandela yalo Mthetho: Uma nje isilwane noma okokwenza kwamajini njengoba kuphatheka esigabeni se-17 kuzakumemezelwa kuphela emva kwesicelo esibhalelwe UNgqongqoshe yinhlangano yemfuyo yezilwane efanele.
a kundawo eyodwa noma eziningi zeRiphabhuliki; noma b kulizwe elilodwa noma amaningi acacisiwe.
Ungqongqoshe uzawukhetha i-ofisa kuMnyango, oneziqu zemfundo ephakeme ezifanele kumklhakah wokwenza kangcono izilwane, Njengobhaliusayo Wokwenza Kangcono Izilwane, ozawusebenzisa amandla bese enza nemisebenzi akhethelwe yona noma ethwaliswa obhalisayo ngaphansi kwalo Mthetho.
a Obhalisayo anganikezela amandla noma imisebenzi ephathekayo esigabeni esingaphansi kweso-1 ngokubhalela i-ofisa oneziqu ezifanele kanye namakhono, noma anganikeza amandla noma alayeze I-ofisa enje ngokuyibhalela ukuthi isebenzise amandla anjena noma yenze imisebenzi enjena.
c Noma yisiphi isinqumo esenziwe noma umyalo onikezwe yi-ofisa ephathekayo esiqephini- a singahoxiswa noma siguqulwe ngobhalisayo, kanti futhi njengokunikezwe ngobhalisiwayo kuze kuhoxiswe noma kuguqulwe ngaphandle kwezinhloso zalesi siqephu.
Amandla okusebenzisa ukubona kobhalisayo a Noma yimaphi amandla obuhlakani anikezwa obhalisayo ngokulandela lo Mthetho, ngaphandle kwalezo ezinikezwe yisigaba se-16 noma-17, azisozwe zasetshenziswa nguye ukubandlulula noma yimuphi ofake isicelo noma omunye nje umuntu obonakala kobhalisayo njengonothando, ngaphandle kokunikeza ofaka isicelo onjalo noma loyo muntu ithuba lokuba alalelwe ngaphakathi kwesikhathi esinje njengoba kungabekwa noma, uma ngabe isikhathi asibekiwe, ngaphakathi kwesikhathi esifanelekile njengoba kuzoboniswa ngobhalisayo.
b Ofaka isicelo noma omunye umuntu ophathekayo esiqephini-a angayeka leli lungelo lokuba alalelwe.
Uma nje ngokulandela lo Mthetho isikhathi sicacisiwe ngaphakathi kwaso okuzokwenziwa yinoma yimuphi umthetho noma yinoma yikuphi kumele kwenziwe, obhalisayo angakwazi, kuye ngokombandela wesigaba se-16, ukwelula isikhathi esinje ngaphambi noma ngemuva kokuphela kwaso.
Obhalisayo uzawugcina irejista yabaqoqi besidoda, abamithisayo, abaqoqi bemibungu, abadlulisi bemibungu, abaphatheli bokungenisa ezweni, izikhungo, izilwane ezingabaphi, imiphakathi yabafuyi bezilwane kanye neziphathimandla ezibhalisayo ezibhalisiwe noma ezivunyiwe kanye nokuthi imininingwane ebekiwe mayelana nalaba baqoqi sidoda, abamithisayo, abaqoqi bemibungu, abadlulisi bemibungu, abaphatheli bokungenisa ezweni, izikhungo, izilwane ezingabaphi, imiphakathi yabafuyi bezilwane kanye neziphathimandla ezibhalisayo zizawubhaliswa.
Irejista kuzawuthi emva kokukhokha izindleko ezibekiwe, ivulwe ukuze ihlolwe ehhovisi lobhalisayo ngezikhathi zokusebenza kwehhovisi.
Obhalisayo uzawunikeza yinoma yimuphi umuntu, uma ecela kanye nangemva kokukhokha izinkokhelo ezibekiwe, ngekhophi yanoma yimiphi imininingwane ebhaliswe kurejista noma isitifiketi esiphathelene naloko.
Irejista izawuba wubufakazi obuyiqiniso prima facie kwazo zonke izindaba eziqondiswe noma ezinikezwa amandla yilo Mthetho okumele zibhaliswe ngaphakathi kwayo.
Isitifiketi esishoyo ukuthi sisayinwe ngobhalisayo kuze kube nomphumela wokuthi ukungeniswa kurejista akukenziwa noma ukuthi noma yiyiphi enye into enikezwe amandla yilo Mthetho ukuthi yenziwe, yenziwe noma ayikenziwa izawuba wubufakazi obungaba yiqiniso prima facie bezindaba ezicacisiwe kusitifiketi esinjena.
Ikhophi yokufakwe ngaphakathi kwerejista noma isiqeshana esivela kurejista, esishoyo ukuthi siqinisekiswe ngobhalisayo, sizawuthathwa njengobufakazi kunoma yiyiphi inkantolo yomthetho ngaphandle kobufakazi obuqhubekayo noma ukukhiqizwa kokwasekuqaleni.
b engumfuyi okethwe ngobhalisayo ngaleyo nhloso uye waqiniskisa efomini elibekwa ngobhalisayo ukuthi umqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa imibungu kanye nodlulisa imibungu kuye ngesehlakalo ngasinye, unako ukuya ngombono wakhe, ulwazi olwanele olusetshenziswayo nolukhulunywayo lwendlela ngokuphathelene nokuqoqa isidoda, isidoda noma ngokuphathelene nokuqoqa imibungu, imibungu noma imbewu yesifazane eqoqiwe, yahlolwa, yasetshenziswa, yapakishwa noma yagcinwa ngokulandela umthetho, kanye nokuthi ezilwaneni, ngokuphathelene nomqoqi wesidoda, omithisa imibungu noma oqoqa imibungu, kungenzeka ukuthi imithiswe ngokwenziwa noma, ngokuphathelene nomqoqi wemibungu noma odlulisa imibungu, ingeniswe ngembewu yesifazane noma umbungu; kanye c nokuhambisana nezidingo ezinye ezinje okungenzeka ukuthi zibekiwe.
umphatheli wokungenisa ezweni kumele abhaliswe ngokunjalo uma ethatha isinqumo ngokubhalela obhalisayo ukuthi uzosebenzisa amalabhorothri kanye namalungelo okususa intelo ngokulandela izidingo ezibekiwe zako konke kokwenza kwamajini okungeniswa nguye ezweni noma akungenisela omunye umuntu.
b abasebenzisi bezobuchwepheshe endaweni enjena, ngokuphathelene nokunakekelwa kwezilwane ezigcinwa lapho, kaye nokuqoqa, ukuhlola, ukusebenzisa, ukupakisha, ukulebhula kanye nokugcinwa kokokwenza kwamajini, kubhekwa kuphinde kuphathwe ngumuntu olandela izidingo ezibekiwe; kanye c nokuthi indawo enjena kumele ilandele izidingo ezinje njengoba kungenzeka ukuthi zibekiwe.
b isilwane ezinje silandela ezinye izidingo ezibekiwe ezinje.
v indawo ibhaliswe njengesikhungo; noma ii isilwane sivunywe njengesilwane esiwumuphi wezokwenza kwamajini, kumele afake isicelo efomini azolinikezwa ngobhalisayo kanye nangendlela ebekiwe, bese kuthi isicelo esinjalo kumele sihambisane inkokhelo ebekiwe yokufaka isicelo yohlobo lokuzibhalisa noma ukuvunyelwa okuphathekayo.
Iqembu labantu abafisa ukuzibhalisa njengomphakathi wokufuya isilwane kumele bafake isicelo kobhalisayo ngefomu abazolinikezwa ngobhalisayo kanye nangendlela ebekiwe, futhi isicelo esinje kumele size nomthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane, kanye nenkokhelo yokufaka isicelo.
Umphakathi wabafuyi bezilwane noma iqembu lomphakathi wokufuya izilwane elifuna ukuzibhalisa njengesiphathimandla esibhalisiwe kumele lifake isicelo kobhalisayo ngefomu elinikezwa ngobhalisayo ngendlela efanele, futhi isicelo esinje sizawuhambisana nomthethosisekelo weziphathimandla esirejistayo, kanye nenkokhelo yesicelo ebekiwe.
Obhalisayo kumele abheke isicelo esenziwe ngokulandela isigaba esingaphansi kuka- 1, 2 noma 3, futhi angenza noma yikuphi ukufunisisa ngokuphathelene naloku akubona yena kunesidingo.
Uma obhalisayo enqaba ukukunikeza isicelo esenziwe ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-1, 2 noma 3, uzakwazisa ofake isicelo ngokumbhalela ngesinqumo sakhe kanye nezizathu okusekelwe ngazo.
a bhalisa ocelayo njengomqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa umbungu, odlulisa umbungu noma umphatheli ongenisa ezweni. Kuye ngesehlakalo ngasinye, bese enikeza isitifiketi sokurejista kuye; noma b bhalisa indawo njengesikhungo bese enikeza ocelayo isitifiketi sokurejista; noma c nikeza isicelo ukuba sivunyelwe ngokuphathelene nesilwane esithile esingumuphi bese enikeza isitifiketi sokuvunyelwa kofake isicelo ngokuphathelene nokuvunyelwa okunjalo, bese erekhoda imininingwane efanele ebekiwe kurejista.
c kungesehlakalo sokurejista kokuqala kuphela lapho wethula isaziso ngaphakathi kweGazethi yokurejista yomphakathi wokufuiya izilwane noma isiphathimandla sokurejista, kuye ngesehlakalo ngasinye, nangosuku ukurejista okuphathekayo okuzokube kuqinisiwe futhi uzakwazisa Ubhalisa Izinkampani ngaloko, okuzakuthi ngokushesha okukhulu emva kwalolu suku arekhode igama lomphakathi wabafuyi bezilwane noma isiphathimandla esirejistayo, ngokuhambisana nesehlakalo ngasinye, kurejista yezinkampani ephathwa ngokulandela uMthetho Wezinkampani ka-1973Umthetho wama-61 ka-1973.
Ukubhaliswa komuntu njengomqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa umbungu, odlulisa umbungu noma umphatheli ongenisa ezweni, noma kwendawo njengesikhungo, noma umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esirejistisayo, noma ukuvunyelwa kwesilwane njengesilwane esingumuphi kuhambisana nemibandela yalo Mthetho kanye nezimo ezibekiwe.
b Ngokulandela isiqephu - c, imibandela Yomthetho wezinkampani, ka-1973Umthetho 61 ka-1973, awuhambisani nomphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esirejistayo.
c UNgqongqoshe ngesaziso kuGazethi wazisa nom, a yimiphi imibandela Yomthetho Wezinkampani, ka-973, ohambisana nemibandela yoMthetho ngokungaguquki, efanela imiphakathi efuya izilwane noma isiphathimandla esirejistayo, nezinguquko ezinjalo okungenzeka zibekwe kusaziso, nezingahoxiswa noma isaziso esinjalo siguqulwe.
Ukurejista noma ukuvunyelwa ngokulandela isigaba se-8 6 ngaphandle kwezehlakalo lapho kupheliswe ngaphambilini, ngokulandela isigaba se-10, kuzawuqiniswa ukusukela ngosuku lokunikezwa isitifiketi kuze kube usuku esiphela ngalo olucacisiwe ngaphezu kwaso, bese kuthi emva kwaloko sikwazi ukuvuselelwa ngezinkathi ezithile.
a Umuntu onikezwe isitifiketi ngokulandela isigaba se-8 6, angafaka isicelo kobhalisayo ukuvuselela ukurejista noma ukuvunyelwa okuphathekayo ngaphakathi kwesikhathi esibekiwe kanye nangendlela ebekiwe, futhi ukufaka isicelo okunje kuzawuhambisana nenkokhelo yokuvuselela yokurejisat noma ukuvunyelwa okuphathekayo, kanye futhi nolwazi nopma imibhalo ebekiwe noma edingwa ngobhalisayo.
c Imvuselelo enikeze ngokulandela isigaba b ngokulandela ukupheliswa kwangaphambilini ngokulandela lomthetho, kuzawuqiniswa ngesikhathi esibekiwe, futhi isicelo sokuthi kuphinde kuvuselelwe sizakwenziwa ngaphakathi kwesikhathi esibekiwe ngokulandela imibandela yesiqephu a, esifundwa nesiqephu b.
d Obhalisayo akasoze abheka isicelo sokuvuselela ukurejistwa noma ukuvunyelwa okutholakele emva kosuku lako lokuphelelwa yisikhathi ngaphandle kokuthi isicelo esinje sitholwe ngaphakathi kwezinsuku ezingama-90 emva kosuku lokuphela futhi izindleko ezengeziwe ezibekiwe zikhokhiwe.
Uma obhalisayo ephelisa ukuzibhalisa njengomqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa umbungu, odlulisa umbungu noma umphatheli ongenisa ezweni noma wendawo njengesikhungo, noma ehoxisa ukuvunyelwa kwezilwane, yena ngokubhalela uzakwazisa umuntu ngesitifiketi esiphathekayo asinikezwa ngokweseka ngezimo okusekelwe kuzo.
Uma obhalisayo enesesekelo sokuphelisa ukubhaliswa kweqembu labantu njengomphakathi wokufuya izilwane, noma womphakathi ofuya izilwane noma weqembu lemiphakathi efuya izilwane njengesiphathimandla esirejistiwayo, uzawu faka isikhalazo kuNgqongqoshe ngokulandela imibandela yesigaba sama-22.
c uhlobo lwesilwane noma imfuyo ecacisiwe yalolu hlobo lwesilwane iqembu labantu elinje elinokunaka kwalo yaziswe ngokulandela isigaba se-2 sokuba yisilwane ngenhloso yalo Mthetho.
viii ngendlela umthethosisekelo ongaguqulwa ngayo; kanye d iqembu elinjena labantu abalandela lezi zidingo njengoba kungenzeka ukuthi zibekiwe.
futhi c imiphakathi yokufuya izilwane enje noma iqembu lemiphakathi yokufuya izilwane ilandela izidingo ezinje njengoba kungenzeka ukuthi zibekiwe.
Umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esizibhalisile sizakwenza umbandela kumthethosisekelo wayo ngendlela umthethosisekelo ozawuguqulwa ngayo: Uma nje izinguquko ezinjena zingeke zibe nokuphambene nemibandela yalo Mthetho noma nomthethosiseskelo wesiphathimandla esibhalisayo esifanele.
Inani lamakhophi njengoba lizobekwa kukuguqulwa ngakunye noma kokuguqulwa kumele kunikezelwe kobhalisayo ngaphakathi kwezinsuku ezingama-30 emva kokuthi ukuguqula kuvunywe ngumhlangano jikelele wonyaka ngonyaka.
Uma obhalisayo enombono wokuthi loku kuguqulwa kuphambene nemibandela yalo Mythetho, uzakwazisa umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo, ngesehlakalo ngasinye, ngaphakathi kwezinsuku ezingama-30 ngokuwubhalela kanye nezizathu isinqumo esekwe phezu kwaso okuyothi lapho ukuguqulwa kufane nokungeziwanga.
b okokwenza kwamajini okungeniswa ezweni kwenzelwa omunye umuntu ngaphandle kokuthi lowo muntu ebhaliswe njengomphatheli wokungenisa ezweni ngokulandela isigaba se-8.
Uma umuntu ebhaliswe njengomqoqi wesidoda, omithisayo, oqoqa umbungu noma odlulisa umbungu ngokulandela isigaba se-8, amithise ngokwenziwayo isilwane noma adlulise imbewu yowesifazane noma imibungu esilwaneni sensikazi, yena uzawunikeza umnikazi wesilwane esinje issitifiketi esiqukethe imininingwane ebekiwe.
Akekho umuntu ozawuthengisa okokwenza kwamajini okungeniswa KuRiphabhuliki ngaphandle kokuthi okokwenza kwamajini kuhambisana nobufakazi obubhaliwe obubekiwe.
Akekho umuntu ophathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1 ozawukhangisa ukuthi uzalo oluzoba khona ekusetshenzisweni kokokwenza kwamajini okunje ozakurekhoda noma abahalise ngokuphathelene nanoma yimaphi amazinga emfuyo, ngaphandle kokuthi umphakathi wabafuyi bezilwane ophathelene nezilwane lezi inzalo etholakele ingeyawo, inikeza imvume yanmgaphambilini ngokbhala ukuthi okokwenza kwamajini okunje kuqokelelwe encwadini yezilwane yamasitadi yemfuyo ecacile kanti futhi inzalo etholakalayo enjena ingafaneleka ukurekhodwa noma ukubhaliswa encwadini yomhlambi egcinwa isiphathimandla esibhalisayo yalolo hlobo lwesilwane noma imfuyo ecacisiwe yohlobo olunje lwesilwane.
b akhangise ukuthi yena uqhubekisa, ukufuya, ukurekhoda noma ukurejista, ukwenza ngcono okwamajini kanye nokusebenzisa uhlobo lwesilwane noma isilwane semfuyo ecacile yohlobo lwesilwane olunjalo; noma c ukuthola nokusebenzisa amazinga okufuya noma aphakamise ukurekhodwa noma ukubhalisa kwesilwane lwemfuyo ecacile yesilwaneefuyiwe noma engeniswe kuRiphabhuliki kanye nesiphathimandla sokubhalisa, ngaphandle kokuthi yena urejistile njenomphakathi wabafuyi besilwane ngokulandela isigaba se-8.
b ukunikeza isitifiketi sokurekhoda isilwane esifuyiwe noma esingeniswe ngaphakathi kuRephabhuliki; noma c Ukunikezwa kwesitifiketi ngokuphathelene nemininingwane yohlobo lwesilwane olufuyiwe eRephabhulikini noma olungeniswe ezweni, ngaphandle kokuthi ebhaliswe njengesiphathimandla sokubhalisa ngokulandela isigaba se-8.
a Isitifiketi esiphathekayo esigabeni esingaphansi kwese-2 a noma b esizawunikezwa kuphela uma isiphathimandla esibhalisayo esiphathekayo sizibhalisile sibhalisela ofuya isilwane esiphathekayo kusiqalo nopma isijobelelo ukubopnisa izilwane ezifuywe nguye, nenhlangano efakwe kunkontileka nguMnyango ukusebenza ukubhalisa oikuhlanganisayo kanye nohlelo lolwazi lwamajini.
b Isiqalo noma isijobelelo esifana nalesi sizawubhaliswa ngaphansi kwezimo kanye nangasemuva kokukhokhelwa kwezindleko njengoba zibekwe yionhlangano ephathekayo esigabeni a, bese ukubhaliswa kwesiqalo nesijobelelo kuzawugcinwa esikhathini sokukhokha izindleko nangaphansi kwezimo ezitholiwe futhi inhlangano enje izakunikeza isitifiketi ngokuphathelene nokubhalisa ngakunye okunje.
c Isiqalo noma isijobelelo esibhalisiwe ngokuthanda umuntu akusoze kwasetshenziswa ngomunye umuntu njengesiqalo noma isijobelelo noma nganoma yiyiphi enye indlela ukubonisa isilwane esifuywe ngomunye umuntu onje.
a vimbela umfuyi wesilwane esingabhalisiwe noma esingarekhodiwe yisiphathimandla esibhalisayo ukunikeza imininingwane yohlobo lwesilwane esinje ngokubhala noma ngenye indlela; noma b kuvimbele noma yimuphi omunye umuntu ukunikeza imininingwane yohlobo lwesilwane esichazwe yisitifiketi sokubhalisa noma ukurekhodwa kwaso ngokubhala noma ngenye indlela.
a isilwane ngenhloso yokurekhoda noma ukubhalisa isilwane esinje ngokulandela noma yimaphi amazinga okufuya; noma b okokwenza kwamajini ngenhloso yokukurekhoda noma ukubhalisa inzalo ezotholwa kokokwenza kwamajini ngokuphathelene nanoma yimaphi amazinga okufuya, ngaphandle kokuthi ukungenisa ezweni okunje kuvunyelwe ngobhalisayo ngokubhala.
Noma yimuphi umuntu ofisa ukuthola ubuphathimandla obushiwo esigabeni esingaphansi ku-1, uzawufaka isicelo kobhalisayo ngendlela ebekiwe kanye nangendlela ebekwe ngobhalisayo futhi akhokhe izindleko zokucela ezibekiwe nangendlela ebekliwe.
a Obhalisayo uzawuthatha isicelo esinje ngokweseka ngamazinga okufuya anawo abekwe ngokulandela umthethosisekelo womphakathi wabafuyo bezilwane ophathekayo ngokuhambisana nohlobo lwesilwane okuwukuthi isilwane esinjalo noma okokwenza kwamajini emiselwe ukungeniswa ezweni, ibe ngeyakhona.
b Umphakathi wokufuya izilwane ophathekayo uzakunikeza obhalisayo ngokumbhalela ngamazinga okufuya aphathekayo esiqephini-a, ngokuguqulwa okwenziwa kaningana, kanye futhi nangolwazi oluphathelene nokuba klhona kokwazi ukwenza okusezingeni eliphansi noma ukukhubazeka okuvela kubazali besilwane esingaphandle kweRiphabhuliki lapho okokwenza kwamajini okuvela khona.
c Uma obhalisayo enombono wokuthi amazinga okufuya awaphambani nombandela walo Mthetho noma nokuthi ayifanelanga ngezizathu ezinye noma ezithile, yena angabhekisa kumazinga anjena kumphakathio wokufuya izilwane ephathelene nesicelo esibhaliwe ukwenza isiphakamiso ngokuphathelene naloku ngokweseka ngokubekwe ngaphakathi kwesicelo.
a Yena uzawunikeza imvume yokungenisa okuphathekayo ngokubhala bese ethumela ikhophi lemvume eliphathekayo esigabeni esingaphansi ku-1 kumphakathi wokufuya izilwane kanye nesiphathimandla esibhalisayo esiphathekayo; noma b Imvume ephathekayo esiqephini - a izawubhekana nezimo ezibekiwe noma, kuye ngokuthi loku akuphikisani nezimo noma imibandela yalo mthetho, izimo ezinje zingabekwa ngobhalisayo.
Isimo esiphathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 4 b singafaka isidingo ngokuphathelene nezinga laloko.
Uma obhalisayo enqaba isicelo esinje, yena kumele azise ofake isicelo ngokumbhalela ngesinqumo sakhe kanye nezizathu esisekelwe phezu kwaso.
Imvume ngokuphgathelene nalesi sigaba ayisoze yaxolela umutu onikezwe imvume kumibandela yanoma yimiphi imithetho ngokuphathelene nokungenisa noma yini ngaphakathi kuRiphabhuliki.
bb enikeze ulwazi ngokuphathelene noma ngokuhambisana nesicelo sakhe sokungenisa ezweni isilwane esinje noma okokwenza kwamajini kobhalisayo okungelona iqiniso ngokuphathelene nanoma yikuphi kokwenza; noma cc eqe noma wehluleka ukulandela isimo esithile ngokuphathelene naye ngaphansi kwalesi sigaba esinikeza imvume yokungenisa noma yisiphi isilwane esinje noma okokwenza kwamajini; noma ii obhalisayo unombono nganoma yisiphi isikhathi wokuthi isilwane noma okokwenza kwamajini, umuntu anemvume yokukungenisa ezweni ngaphansi kwalesi sigaba, kunokulimaza ukwenza kangcono izilwane kuRiphabhuliki, obhalisayo angakwazi, noma ngabe esebekwe icala noma cha ngokulandela lo Mthetho maqondana nomuntu onjena, amyalele ngesaziso esibhaliwe ukuthi abulale noma asuse kuRiphabhuliki isilwane noma okokwenza kwamajini okunje ngaphambi kosuku olucacisiwe ngezindleko ezizokhokhelwa nguye.
b Uma isilwane noma okokwenza kwamajini okunjena kungabulalwanga noma kwasuswa kuRiphabhuliki ngaphambi kosuku oluphathekayo esiqephini-a, isilwane esinje noma okokwenza kwamajini kuzawunikezwa Umbuso futhi kuzawubulalwa noma kubhekanwe nako ngenye indlela ezakubekwa ngobhalisayo.
c Izindleko Umbuso ozobhekana nazo ekubulaleni noma ekulahleni isilwane noma okokwenza kwamajini ngokulandela isqephu-b, kungafunwa kumuntu ophathekayo esiqephini- a.
Akekho umuntu ozawukhipha kuRiphabhuliki isilwane noma okokwenza kwamajini kokobuhlanga bomhlaba ngaphandle kokuthi ukukhipha ezweni okunje kunikezwe imvume ngobhalisayo ngokubhala.
b ukuthengiswa kwesilwane noma okokwenza kwamajini; noma c ukwethulwa kokuqoqa kwesidoda, ukuqoqwa kombungu, ukubelethisa ngokwenziwa, noma ukudlulisa imbewu yowesifazane noma imibungu kuzilwane zensikazi ezamukelayo, noma ukubanga noma ukuvumela isiklhangisi esinje ukuba sishicilelwe noma sisabalaliswe.
Uma umuntu, ngaphandle komuntu okhangisa ngemininingwane yohlobo noma yokwenza ngemfanelo kwesilwane, ethengisa isilwane noma okokwenza kwamajini kwaso noma eqokelela isidoda, eqoqa umbungu, ukubelethisa okwenziwayo noma edlulisa imbewu yowesifazane noma imibungu kusilwane noma izilwane zezinsikazi ezamukelayo, isikhangis esingamanga esiphathelene nazo, uzawubekwa icala lokweqa umthetho osesigabeni esingaphansi kwe-1, kuzawuba ukuzivikela okwanele uma enobufakazi bokuthi wayengazi noma akalindelekile ukuthi kungenzeka ukuthi uyazi ukuthi isikhangisi sasingamanga noma sasiholela ophathe ngandlela thize, ngaphandle kokuthi kufakazelwe ukuthi obekwa icala wehluleka ngenkathi ephoqelelwa ngobhalisayo noma iphoyisa lomthetho ukunikeza igama kanye nekheli laloyo muntu okwakukhingiselwa noma kusabaliselwa yena.
Akekho umuntu ozawuvezela omunye ulwazi olutholwe nguye ngenklathi enza imisebenzi ngokulandela lo Mthetho, noma umthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane, noma umthethosisekelo wesiphathimandla esibhalisayo futhi esiphathelene nebhizinisi noma izindaba zomunye umuntu, ngaphandle kwemvume ebhaliwe yomuntu onjalo, ngaphandle nje uma loku kudingwa yinoma yiyiphi inkantolo yomthetho noma ngaphansi kwanoma yimuphi umthetho.
UNgqongqoshe angakwazi ngesaziso kuGazethi, ukumisa isikimu sokuhlola nokunikeza izitifiketi zokwenza ngemfanelo kwezilwane noma uhlobo klwemfuyo olucacisiwe kusaziso, ngenjongo yokwenza ngcono amandla okukhiqiza kwamajini ezilwane ezinje: Uma nje ukuhlaziywa kwezinzuzo zezindleko zesikimu esinje kungathwaleka.
Izikimu ezehlukile zingamiselwa izilwane eziyizinhlobo ezehlukile noma izinhlobo zemfuyo yezilwane, futhi izidingo kusikimu sezilwane ezehlukile, zingahluka.
a esikhetha umuntu noma inhlangano ezawusebenzisa amandla ayo bese yenza imisebenzi ebekelwe yona noma ebekwe emahlombe ayo ngokulandela isaziso esishiwo; kanye b nikeza umuntu onjena noma inhlangano amandla okwenza imithetho ngokuxoxisana nezinhlangano ezikukontileka noMnyango ukwenza ukubhalisa okuhlanganisayo kanye nohlelo lolwazi lwamajini, ngaphansi kwalezi zimo njengoba kungabekwa nguNgqongqoshe kusaziso esishiwo.
Obhalisayo uzawunikeza i-ofisa ephathekayo esigabeni se-3 2 a, isitifiketi sokuthi uvunyelwe ukuba asebenze njengomhloli ngokulandela lo Mthetho.
t abamba noma yiliphi inani lezilwane, noma inani lonke, noma ingxenye yokokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile, nopmakwanoma yiyiphi incwadi noma umbhalo.
a Iphepha lokubopha eliphathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 3 lizawunikezwa yijaji Lenkantolo Ephezulu noma ngumantshi onelungelo lo mthetho kuleyo ndawo amagceke aphathekayo akuyo, futhi izakunikezwa kuphela uma ivela kulwazi olungaphansi kwesifungo ukuthi kunezizathu ezizwakalayo zokukholela ukuthi isilwane, okokwenza kwamajini, isisetshenziswa, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile ephathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 3 b or c kungaphezu noma kukhona kulawo magceke, futhi kuzocacisa ukuthi yiziphi zezenzo ezishiwo kuleso sigaba esingaphansi ezingenziwa lapho ngaphansi ngumuntu enikezwe yena.
b Incwadi yokuboshwa enikezwe ngokulandela lesi sigaba izawugcinwa usuku ngosuku futhi izokwenziwa ngomthetho oqinile ngokuphathelene nokuzithoba kanye nokuhlonipha.
b ngesicelo saloyo muntu abonise isitifiketi esiphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-2 kuloyo muntu.
a Isampuli ethethwe ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-3 e izawuthi nje ngokushesha emva kokuba ithethwe, inikezwe umuntu okwazi ukuvivinya, ahlole aphinde ahlaziye leyo sampula.
b Umhloli uzawuthi ngokuhlonipha isampula ngayinye ethethwe, anikeze irasidi yesampula kumuntu onamalungelo okugcina isilwane esinje noma okokwenza kwamajini, ngesicelo saloyo muntu.
a Umhloli ophathekayo angasusa noma yiliphi inani lezilwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile, noma incwadi ethile noma umbhalo obanjwe endaweni, emagcekeni noma ngenkathi uthuthwa lapho ewubambe khona, noma awuyeke lapho, futhi uma ebona kunesidingo, axhume uphawu lokuwazisa noma isili uma ebona kunesidingo phezu kwesilwane, okokwenza kwamajini, okwenziwayo noma into ethile noma isiphathosayo, noma phezu kwencwadi noma umbhalo onjalo.
uma yena enelisekile ukuthi imbangela yokuphathelene nokubamba loko isusiwe ngokwelapha noma ukwenza, phindisela isilwane leso, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile kuloyo muntu okwakuthathwe kuye.
c Uma kungekho ukubekwa icala okuqhubekisiwe ngokuphathelene nesilwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-3 g, noma ngabe kubonakala ukuthi isilwane esinje, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile akudingeki ekuthethweni kwecala ngenhloso yobufakazi noma i-oda yasenkantolo, leso silwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile kuzawubuyiselwa kumuntu okuthathwe kuye.
Uma kufakwa isikhalazo kuNgqongqoshe ukuthi imiphakathi yokufuya izilwane kanye nesiphathimandla esibhalisayo ayikutholanga ngemfanelo noma ayizukwazi ukuthola ngemfanelo izinjongo zokunikeza isitifiketi sokuzibhalisa, yena angathumela isikhalazo esinjena ukuze sibhekwe kukomiti elinamalungu amathathu, ukuya ngombono kaNgqongqoshe elinolwazi lobuciko ngokuphathelene nezikhalazo futhi abamiswe nguNgqongqoshe, omunye wabo azomkhetha njengomgcinisihlalo wekomiti elinjalo.
UNgqongqoshe uzakwazisa umphakathi wokufuya isilwane noma isiphathimandla esibhalisayo cishe inyanga eyodwa ngaphambi kokuqalisa kwecala elinjena ngowubhalela ngesenzo noma ukweqiwa okuzokuba yindaba yokucutshungulwa kanye nosuku ukucubungula okuzoqala ngalo, futhi umphakathi wokufuya isilwane onjena noma isiphathimandla sokubhalisa esizakuba nelungelo lokumelwa ekucubungulweni okunjena wummeli womthetho.
Uma ikomiti eliphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1 lithjola ukuthi umphakathi wabafuyi bezilwane noma isiphathimandla esibhalisayo esiphathekayo asitholanga ngokufanele noma kungenzea ukuthi singatholi ngokufanele izinjongo ezicaciswe kusigaba esingaphansi kwe-1, uNgqongqoshe angakusula ukubhaliswa komphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo noma ayilengise isikhathi esibekwa nguye, lapho amandla omphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo azawulengiswa noma, uma kumiswa ukuzibhalisa, ngokuhambisanayo anikeze amandla okwesikhashana kusiphathimandla esizibhalisayo esiphathekayo noma ngokungsaguquki kwesinye isiphathimandla esizibhalisayo nguNgqongqoshe, kuye ngesehlakalo ngasinye.
Uma umphakathu wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayozithatha isinqumo sokuziphelisa ngokuthanda ngokulandela umthethosisekelo wawo noma uma umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla sokubhalisa sicishwa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-4, umphakathi onjalo wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayo zizawupheliswa, bese kuthi ukusukela ngosuku laloku kusulwa yonke impahla, amacala ezimali, amalungelo kanye nezibopho zomphakathi wokufuya izilwaner onjena noma iziphathimandla ezibhalisayo izawupheliswa njengoba kuzotholakala ngaphakathi komthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esiphathekayo.
a Obhalisayo uzokunikeza isaziso kuGazethi ngokuphathelene nokucishwa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-4 sokubhalisa umphakathi wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayo.
b Obhalisayo uzawusula igama lomphakathi wokufuya izilwane onjena noma isiphathimandla esibhalisayo.
c Obhalisayo uzaokwazi Obhalisa Izinkampani ngaloku kusulwa ngaphezu kwaloko Obhalisa Izinkampani uzosula igama lomphakathi wokufuya izilwane onjena noma isiphathimandla esibhalisayo Kurejista Yezinkampani.
Noma yiliphi ilungu lekomiti ephathekayo esigabeni so-1 ongaqashiwe ngokuphelele Ngumbuso, angakhokhelwa iholo elizovunywa nguNgqongqoshe ngokuvumelana noNgqongqoshe Wezezimali.
Noma yimuphi umuntu uthando lwakhe oluthelelwa yinoma yisiphi isinqumo noma inkomba yobhalisayo ngaphansi kwalo Mthetho, angadlulisa icala ngokuphathelene nalesi sinqumo noma inkomba kwibhodi lokudlulisa icala elimiswe nguMqondisi Jikelele ngenhloso yokudlulisa icala okuphathekayo.
Ukudlulisa icala okuphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1, kuzawufakwa ngendlela ebekiwe esikhathini esibekiwe, kanye nangezindleko ezibekiwe ezizokhokhelwa ukudlulisa icala okunje.
a umuntu omiswe ngolwazi lwakhe lwezomthetho futhi ozawubamba njengomgcinisihlalo webhodi lokudlulisa icala; kanye b nabantu ababili, abanolwazi lobucikogombono ngokuphathelene nokudlulisa amacala ngokombono Womqondisi Jikelele.
Noma yimuphi umuntu onothando oluqondile nolugwegwesayo kumphumela wokudlulisa icala, akasoze amiswa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-1.
Wonke amalungu ebhodi lokudlulisa icala azakwakha ikhoramu emhlanganweni webhodi yokudlulisa icala.
Ukudlulisa icala kuzokulalelwa ngosuku kanye nendawo nesikhathi ezokhethwa ngumgcinisihlalo webhodi lokudlulisa amacala, yena uzokwazisa odlulisa icala nobhalisayo ngokubabhalela ngaloko.
b ukuphatha isifungo sokuvuma nokuqinisekiswa kunoma yimuphi umuntu obizwe njengofakazi ekuthethweni kwecala, kanye c nokubiza noma yimuphi umuntu okhona ekulalelweni kwecala njengofakazi bese embuza imibuzo adinge nokuthi akhiphe umbhalo awuophethe noma awugcinile noma ongaphansi kokuphatha kwakhe.
Inqubo ekulalelweni kokudluliswa kwecala izawubekwa ngumgcinisihlalo.
Odlulisa icala, uma ebonakala ngaphambi kwebhodi lokudlulisa icala ekuthethweni kokudluliswa kwecala, kanye nobhalisayo bangasebenzisa abammelki abasmthethweni.
b lingaqinisekisa, lbeke eceleni noma liguqule isinqumo noma inkomba ngokuphathelene nendaba yokudlulisa icala; kanye c mokwenza I-oda enjena ngokuphathelene naloku ngokubona kwabo ukuthi kufanelekile.
Isinqumo sebhodi lokudlulisa amacala kanye nezizathu zaloko zizawubhalwa phansi bese amakhophi aloko azakinikezwa odlulisa icala kanye nobhalisayo.
Uma ibhodi lokudlulisa icala libekela eceleni noma yisiphi isinqumo noma ukwenza, izindleko ezikhokhwa ngodlulisa icala ngokuphathelene nokudlulisa icala eliphathekayo kuzawubuyiselwa kuye noma uma ibhodi lokudlulisa icala lihlukahisa isinqumo esinje noma ukwenza, lingakwazi ngokubona kwalo ukusho ukuthi inkokhelo yonke noma ingxenye yenkokhelo enjena ngombono walo inikezwe odlulisa icala.
Ilungu lebhodi yokudlulisa icala kanye nanoma yiomuphi omunye umuntu obizelwe enkantolo ngaphansi kwesigaba esingaphansi kwese-7 c ongekho ngaphansi kokuqashwa okuphelele Kombuso, angakhokhelwa iholo elincane kuye ngombono kaNgqongqoshe ngokuvumelana noNgqongqoshe Wezimali.
Umbuso awusoze waxolelwa ekukhokheni noma yiziphio izindleko ezikhokhwa ngokulandela lo Mthetho.
b ukuthengiswa kwesilwane noma okokwenza kwamajini; noma c ukwethulwa kokuqoqa kwesidoda, ukuqoqwa kombungu, ukubelethisa ngokwenziwa, noma ukudlulisa imbewu yowesifazane noma imibungu kuzilwane zensikazi ezamukelayo, noma ukubanga noma ukuvumela isiklhangisi esinje ukuba sishicilelwe noma sisabalaliswe.
Uma umuntu, ngaphandle komuntu okhangisa ngemininingwane yohlobo noma yokwenza ngemfanelo kwesilwane, ethengisa isilwane noma okokwenza kwamajini kwaso noma eqokelela isidoda, eqoqa umbungu, ukubelethisa okwenziwayo noma edlulisa imbewu yowesifazane noma imibungu kusilwane noma izilwane zezinsikazi ezamukelayo, isikhangis esingamanga esiphathelene nazo, uzawubekwa icala lokweqa umthetho osesigabeni esingaphansi kwe-1, kuzawuba ukuzivikela okwanele uma enobufakazi bokuthi wayengazi noma akalindelekile ukuthi kungenzeka ukuthi uyazi ukuthi isikhangisi sasingamanga noma sasiholela ophathe ngandlela thize, ngaphandle kokuthi kufakazelwe ukuthi obekwa icala wehluleka ngenkathi ephoqelelwa ngobhalisayo noma iphoyisa lomthetho ukunikeza igama kanye nekheli laloyo muntu okwakukhingiselwa noma kusabaliselwa yena.
Akekho umuntu ozawuvezela omunye ulwazi olutholwe nguye ngenklathi enza imisebenzi ngokulandela lo Mthetho, noma umthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane, noma umthethosisekelo wesiphathimandla esibhalisayo futhi esiphathelene nebhizinisi noma izindaba zomunye umuntu, ngaphandle kwemvume ebhaliwe yomuntu onjalo, ngaphandle nje uma loku kudingwa yinoma yiyiphi inkantolo yomthetho noma ngaphansi kwanoma yimuphi umthetho.
UNgqongqoshe angakwazi ngesaziso kuGazethi, ukumisa isikimu sokuhlola nokunikeza izitifiketi zokwenza ngemfanelo kwezilwane noma uhlobo klwemfuyo olucacisiwe kusaziso, ngenjongo yokwenza ngcono amandla okukhiqiza kwamajini ezilwane ezinje: Uma nje ukuhlaziywa kwezinzuzo zezindleko zesikimu esinje kungathwaleka.
Izikimu ezehlukile zingamiselwa izilwane eziyizinhlobo ezehlukile noma izinhlobo zemfuyo yezilwane, futhi izidingo kusikimu sezilwane ezehlukile, zingahluka.
a esikhetha umuntu noma inhlangano ezawusebenzisa amandla ayo bese yenza imisebenzi ebekelwe yona noma ebekwe emahlombe ayo ngokulandela isaziso esishiwo; kanye b nikeza umuntu onjena noma inhlangano amandla okwenza imithetho ngokuxoxisana nezinhlangano ezikukontileka noMnyango ukwenza ukubhalisa okuhlanganisayo kanye nohlelo lolwazi lwamajini, ngaphansi kwalezi zimo njengoba kungabekwa nguNgqongqoshe kusaziso esishiwo.
Obhalisayo uzawunikeza i-ofisa ephathekayo esigabeni se-3 2 a, isitifiketi sokuthi uvunyelwe ukuba asebenze njengomhloli ngokulandela lo Mthetho.
z abamba noma yiliphi inani lezilwane, noma inani lonke, noma ingxenye yokokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile, nopmakwanoma yiyiphi incwadi noma umbhalo.
a Iphepha lokubopha eliphathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 3 lizawunikezwa yijaji Lenkantolo Ephezulu noma ngumantshi onelungelo lo mthetho kuleyo ndawo amagceke aphathekayo akuyo, futhi izakunikezwa kuphela uma ivela kulwazi olungaphansi kwesifungo ukuthi kunezizathu ezizwakalayo zokukholela ukuthi isilwane, okokwenza kwamajini, isisetshenziswa, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile ephathekayo esigabeni esingaphansi kwe- 3 b or c kungaphezu noma kukhona kulawo magceke, futhi kuzocacisa ukuthi yiziphi zezenzo ezishiwo kuleso sigaba esingaphansi ezingenziwa lapho ngaphansi ngumuntu enikezwe yena.
b Incwadi yokuboshwa enikezwe ngokulandela lesi sigaba izawugcinwa usuku ngosuku futhi izokwenziwa ngomthetho oqinile ngokuphathelene nokuzithoba kanye nokuhlonipha.
b ngesicelo saloyo muntu abonise isitifiketi esiphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-2 kuloyo muntu.
a Isampuli ethethwe ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-3 e izawuthi nje ngokushesha emva kokuba ithethwe, inikezwe umuntu okwazi ukuvivinya, ahlole aphinde ahlaziye leyo sampula.
b Umhloli uzawuthi ngokuhlonipha isampula ngayinye ethethwe, anikeze irasidi yesampula kumuntu onamalungelo okugcina isilwane esinje noma okokwenza kwamajini, ngesicelo saloyo muntu.
a Umhloli ophathekayo angasusa noma yiliphi inani lezilwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile, noma incwadi ethile noma umbhalo obanjwe endaweni, emagcekeni noma ngenkathi uthuthwa lapho ewubambe khona, noma awuyeke lapho, futhi uma ebona kunesidingo, axhume uphawu lokuwazisa noma isili uma ebona kunesidingo phezu kwesilwane, okokwenza kwamajini, okwenziwayo noma into ethile noma isiphathosayo, noma phezu kwencwadi noma umbhalo onjalo.
uma yena enelisekile ukuthi imbangela yokuphathelene nokubamba loko isusiwe ngokwelapha noma ukwenza, phindisela isilwane leso, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile kuloyo muntu okwakuthathwe kuye.
c Uma kungekho ukubekwa icala okuqhubekisiwe ngokuphathelene nesilwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-3 g, noma ngabe kubonakala ukuthi isilwane esinje, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile akudingeki ekuthethweni kwecala ngenhloso yobufakazi noma i-oda yasenkantolo, leso silwane, okokwenza kwamajini, okokwenza, okwenziwayo noma into ethile kuzawubuyiselwa kumuntu okuthathwe kuye.
Uma kufakwa isikhalazo kuNgqongqoshe ukuthi imiphakathi yokufuya izilwane kanye nesiphathimandla esibhalisayo ayikutholanga ngemfanelo noma ayizukwazi ukuthola ngemfanelo izinjongo zokunikeza isitifiketi sokuzibhalisa, yena angathumela isikhalazo esinjena ukuze sibhekwe kukomiti elinamalungu amathathu, ukuya ngombono kaNgqongqoshe elinolwazi lobuciko ngokuphathelene nezikhalazo futhi abamiswe nguNgqongqoshe, omunye wabo azomkhetha njengomgcinisihlalo wekomiti elinjalo.
UNgqongqoshe uzakwazisa umphakathi wokufuya isilwane noma isiphathimandla esibhalisayo cishe inyanga eyodwa ngaphambi kokuqalisa kwecala elinjena ngowubhalela ngesenzo noma ukweqiwa okuzokuba yindaba yokucutshungulwa kanye nosuku ukucubungula okuzoqala ngalo, futhi umphakathi wokufuya isilwane onjena noma isiphathimandla sokubhalisa esizakuba nelungelo lokumelwa ekucubungulweni okunjena wummeli womthetho.
Uma ikomiti eliphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1 lithjola ukuthi umphakathi wabafuyi bezilwane noma isiphathimandla esibhalisayo esiphathekayo asitholanga ngokufanele noma kungenzea ukuthi singatholi ngokufanele izinjongo ezicaciswe kusigaba esingaphansi kwe-1, uNgqongqoshe angakusula ukubhaliswa komphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo noma ayilengise isikhathi esibekwa nguye, lapho amandla omphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esibhalisayo azawulengiswa noma, uma kumiswa ukuzibhalisa, ngokuhambisanayo anikeze amandla okwesikhashana kusiphathimandla esizibhalisayo esiphathekayo noma ngokungsaguquki kwesinye isiphathimandla esizibhalisayo nguNgqongqoshe, kuye ngesehlakalo ngasinye.
Uma umphakathu wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayozithatha isinqumo sokuziphelisa ngokuthanda ngokulandela umthethosisekelo wawo noma uma umphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla sokubhalisa sicishwa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-4, umphakathi onjalo wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayo zizawupheliswa, bese kuthi ukusukela ngosuku laloku kusulwa yonke impahla, amacala ezimali, amalungelo kanye nezibopho zomphakathi wokufuya izilwaner onjena noma iziphathimandla ezibhalisayo izawupheliswa njengoba kuzotholakala ngaphakathi komthethosisekelo womphakathi wokufuya izilwane noma isiphathimandla esiphathekayo.
a Obhalisayo uzokunikeza isaziso kuGazethi ngokuphathelene nokucishwa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-4 sokubhalisa umphakathi wokufuya izilwane noma iziphathimandla ezibhalisayo.
b Obhalisayo uzawusula igama lomphakathi wokufuya izilwane onjena noma isiphathimandla esibhalisayo.
c Obhalisayo uzaokwazi Obhalisa Izinkampani ngaloku kusulwa ngaphezu kwaloko Obhalisa Izinkampani uzosula igama lomphakathi wokufuya izilwane onjena noma isiphathimandla esibhalisayo Kurejista Yezinkampani.
Noma yiliphi ilungu lekomiti ephathekayo esigabeni so-1 ongaqashiwe ngokuphelele Ngumbuso, angakhokhelwa iholo elizovunywa nguNgqongqoshe ngokuvumelana noNgqongqoshe Wezezimali.
Noma yimuphi umuntu uthando lwakhe oluthelelwa yinoma yisiphi isinqumo noma inkomba yobhalisayo ngaphansi kwalo Mthetho, angadlulisa icala ngokuphathelene nalesi sinqumo noma inkomba kwibhodi lokudlulisa icala elimiswe nguMqondisi Jikelele ngenhloso yokudlulisa icala okuphathekayo.
Ukudlulisa icala okuphathekayo esigabeni esingaphansi kwe-1, kuzawufakwa ngendlela ebekiwe esikhathini esibekiwe, kanye nangezindleko ezibekiwe ezizokhokhelwa ukudlulisa icala okunje.
a umuntu omiswe ngolwazi lwakhe lwezomthetho futhi ozawubamba njengomgcinisihlalo webhodi lokudlulisa icala; kanye b nabantu ababili, abanolwazi lobucikogombono ngokuphathelene nokudlulisa amacala ngokombono Womqondisi Jikelele.
Noma yimuphi umuntu onothando oluqondile nolugwegwesayo kumphumela wokudlulisa icala, akasoze amiswa ngokulandela isigaba esingaphansi kwe-1.
Wonke amalungu ebhodi lokudlulisa icala azakwakha ikhoramu emhlanganweni webhodi yokudlulisa icala.
Ukudlulisa icala kuzokulalelwa ngosuku kanye nendawo nesikhathi ezokhethwa ngumgcinisihlalo webhodi lokudlulisa amacala, yena uzokwazisa odlulisa icala nobhalisayo ngokubabhalela ngaloko.
Isigaba 28 (dA) ukubizela enkantolo noma yimuphi umuntu, ngokombono wakhe, onganikeza ulwazi olungasetshenziswa ngokuphathelene nendaba yecala noma ophethe noma ogcine noma ngaphansi kokuphatha kwakhe noma yimuphi umbhalo onokuthile ngendaba yecala, ukuthi azovela ngaphambi kwakhe ngesikhathi esithile endaweni ecacisiwe kukubizelwa enkantolo, ukuze azobuzwa noma akhiphe lowo mbhalo, futhi umgcinisihlalo angagcina noma yimuphi umbhalo okhiqiziwe ukuthi awuhlole; ukuphatha isifungo sokuvuma nokuqinisekiswa kunoma yimuphi umuntu obizwe njengofakazi ekuthethweni kwecala, kanye nokubiza noma yimuphi umuntu okhona ekulalelweni kwecala njengofakazi bese embuza imibuzo adinge nokuthi akhiphe umbhalo awuophethe noma awugcinile noma ongaphansi kokuphatha kwakhe. Inqubo ekulalelweni kokudluliswa kwecala izawubekwa ngumgcinisihlalo. Odlulisa icala, uma ebonakala ngaphambi kwebhodi lokudlulisa icala ekuthethweni kokudluliswa kwecala, kanye nobhalisayo bangasebenzisa abammelki abasmthethweni.
lbeke eceleni noma liguqule isinqumo noma inkomba ngokuphathelene nendaba yokudlulisa icala; kanyemokwenza I-oda enjena ngokuphathelene naloku ngokubona kwabo ukuthi kufanelekile.
Isinqumo sebhodi lokudlulisa amacala kanye nezizathu zaloko zizawubhalwa phansi kusiqephu (a),(b),(c),(d), (e),(f),(h),(i),(j), noma (k),bese amakhophi aloko azakinikezwa odlulisa icala kanye nobhalisayo.
Uma ibhodi lokudlulisa icala libekela eceleni noma yisiphi isinqumo noma ukwenza, izindleko ezikhokhwa ngodlulisa icala ngokuphathelene nokudlulisa icala eliphathekayo kuzawubuyiselwa kuye noma uma ibhodi lokudlulisa icala lihlukahisa isinqumo esinje noma ukwenza, lingakwazi ngokubona kwalo ukusho ukuthi inkokhelo yonke noma ingxenye yenkokhelo enjena ngombono walo inikezwe odlulisa icala.
Ilungu lebhodi yokudlulisa icala kanye nanoma yiomuphi omunye umuntu obizelwe enkantolo ngaphansi kwesigaba esingaphansi kwese- (c) ongekho ngaphansi kokuqashwa okuphelele Kombuso, angakhokhelwa iholo elincane kuye ngombono kaNgqongqoshe ngokuvumelana noNgqongqoshe Wezimali.
Umbuso awusoze waxolelwa ekukhokheni noma yiziphio izindleko ezikhokhwa ngokulandela lo Mthetho.
Amagama 'yena', wakhe ngokuhambisana abekwe endaweni yamagama 'yena' lapho atholakala khona.
